جرائم جنسی در فضای سایبر؛ از علت‌شناسی تا کارایی‌سنجی راهبردهای مقابله‌ای

زمینه و هدف: در راستای مقابله با جرائم جنسی در فضای سایبر، افزون بر راهبرد کیفری که از رهگذر ارعاب، اصلاح و ناتوان‌سازی درصدد کنترل جرم است، برخی اقدامات دیگر نظیر فیلترینگ با مسدودسازی و تدابیر مشارکتی همچون انجمن معتادان جنسی گمنام (sa) به شیوه مشاوره نجات‌یافتگان به ره‌جویان، در حال اجرا هستند. در پژوهش حاضر ضمن شناسایی علل بزه‌کاری جنسی سایبری به ارزیابی کارایی این تدابیر پرداخته شده است.روش: این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای و اطلاعات تحصیل‌شده از دو پرسشنامه آنلاین و کاغذی صورت گرفته است. در پرسشنامه آنلاین با موضوع علت‌شناسی بزه‌کاری جنسی30 نفر از کاربران فضای مجازی به صورت تصادفی انتخاب شدند و در پرسشنامه کاغذی با موضوع ارزیابی عملکرد انجمن معتادان جنسی گمنام 20 نفر از اعضای انجمن معتادان جنسی گمنام شهر کرمانشاه مشارکت نمودند.ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.یافته‌ها: فیلترینگ و راهبرد کیفری که مجازات‌های قانونیِ اصلی، یعنی حبس و جزای نقدی را برای دستیابی به غایت پیشگیری از تکرار جرائم جنسی سایبری، اعمال می‌کند، به دلایل مختلف دیگر کارآمد نیستند. از سوی دیگر راهبرد ترمیمی، فراتر از حد انتظار در اصلاح بزه‌کاران، هوشیاری جنسی آن‌ها و پیشگیری از تکرار جرائم جنسی سایبری موثر است و بررسی رویه قضایی نشان می‌دهد که قضات دادگاه‌ها در این جرائم کماکان بر اعمال کلیشه مجازات‌های حبس و جزای نقدی اصرار دارند.نتیجه‌گیری: با توجه به ظرفیت‌های موجود در نظام حقوقی ایران، مقامات قضایی می‌توانند بزه‌کاران این جرائم را به نهادهای مشارکتی، از قبیل انجمن‌های معتادان جنسی گمنام ارجاع داده و به‌ جای «مجازات‌های کلیشه‌ای» نظیر حبس و جزای نقدی در مسیر اصلاح و مسئولیت پذیرسازی بزه‌کاران جرائم جنسی سایبری گام بردارند.

sexual crimes in cyberspace, from etiology to efficiency measurement of coping strategies

background and aim: in order to prevent sexual misconduct in the cyber space، in addition to the criminal strategy that seeks to prevent the repetition of crimes by means of punishment and through specific intimidation، correction and incapacitation of criminals، some situation-based prevention measures such as content refinement or filtering and some restorative measures such as the society of sex addicts anonymous (sa) are working in the form of counseling survivors to seekers. in the current research، while analyzing preventive measures، the introduction and role of sex addicts anonymous (sa) has also been investigated the existing judicial procedure in the field of cyber sexual crimes.methods: this article was written with a descriptive analytical method using library data and information obtained from two online and paper questionnaires. in the online questionnaire on the etiology of sex offenders، 30 cyberspace users were randomly selected and in the paper questionnaire on the performance evaluation of sex addicts anonymous، 20 members of sex addicts anonymous participated in kermanshah.ethical considerations: in all stages of writing the present research، while respecting the originality of the texts، honesty and trustworthiness have been observed.results: filtering and the criminal strategy that applies the main legal punishments، i.e. imprisonment and fines، to achieve the goal of preventing the repetition of cyber sexual crimes، are not efficient for various other reasons. on the other hand، the restorative strategy is more effective than expected in reforming criminals، making them sexually alert and preventing the repetition of cyber sexual crimes and the judicial review shows that the judges of the courts still insist on applying the stereotypes of imprisonment and fines in these crimes.conclusion: according to the available capacities in iran's legal system، the judicial authorities can refer the offenders of these crimes to cooperative institutions such as sex addicts anonymous and reform the offenders instead of stereotype punishments such as imprisonment and fines.please cite this article as:salimi ghalayi e، dastfal y. sexual crimes in cyberspace, from etiology to efficiency measurement of coping strategies. medical law journal. 2023, 17(58): e35.