نقش قواعد لاحرج و لاضرر در سقط‌ جنین ناشی از زنا و تجاوز به عنف

زمینه و هدف: سقط جنین به ختم بارداری، قبل از اینکه جنین توانایی ادامه حیات در خارج از بدن مادر را داشته باشد، اطلاق شده است. سقط جنین شرعاً امری حرام است، خواه حمل ناشی از نکاح باشد یا زنا و تجاوز به عنف. دلیل این امر هم ظهور اطلاق ادله است. با تصویب قانون سقط درمانی و صدور مجوز در مواردی که با تایید سه پزشک حاذق صورت می‌گیرد. بنا بر تحقیقات صورت‌گرفته آمار مرگ ‌و میر زنان ناشی از سقط‌های غیر قانونی به شدت کاهش‌ یافته است. با توجه به مسکوت‌بودن این قانون در مورد زنانی که مورد تجاوز به عنف قرار می‌گیرند، بررسی ابعاد مختلف بارداری ناشی از تجاوز به عنف و استفاده از قواعد فقهی (عسر و حرج و لاضرر) ضرورت یافته است.روش: روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و با مراجعه به کتب و مقالات صورت گرفته است.ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.یافته‌ها: بررسی این قواعد نشان از آن دارد که مقنن با استفاده از ظرفیت‌های فقهی و حقوقی این دو قاعده می‌تواند در صورت اثبات حرج زنان بزه‌دیده ناشی از تجاوز به عنف در مواد قانونی سقط درمانی بازنگری نمایند.نتیجه‌گیری: عسر و حرج سبب سقط نخواهد شد، در حالی‌ که قاعده لاضرر بر ادله حرمت سقط حکومت دارد. خواه این حمل ناشی از سبب شرعی باشد یا از راه زنا و تجاوز به عنف باشد.

the role of la-haraj (non-harmful) and zarar (la-harmless) rules in abortion due to adultery and rape

background and aim: abortion refers to the termination of pregnancy before the fetus is capable of survival outside the mother's body. abortion is forbidden by religion، whether it is caused after marriage، adultery or rape. the reason for this is the emergence of the shari' a ruling. the research shows after the enactment of medical abortion law and the issuing permission for those cases approved by three qualified physicians، the death rate of women due to illegal abortions has been reduced significantly. as this law does not cover women who are raped، it is necessary to study the various aspects of pregnancy after rape and the use of jurisprudential rules (hardship and no harm rules).method: the research method is descriptive-analytical and the information gathering method is library-based and has been done by referring to books and articles.ethical considerations: in this research، the principles of trustworthiness، honesty، impartiality and originality of the work have been respected.results: examination of these rules shows that the legislating body، using the jurisprudential and legal capacities of these two laws، can revise the legal provisions of abortion in case the embarrassment of rape victims is proved. the result is that hardship will not cause abortion.conclusion: while the hardship will not cause abortion، the no harm rule will still govern the religious prohibition of abortion، whether the pregnancy is initiated according to religion or through adultery and rape.