راهکارهای حقوقی مدیریت تعارض منافع در فرایند صدور مجوز تاسیس موسسات پزشکی در نظام سلامت ایران

زمینه و هدف: مقوله مدیریت تعارض منافع و مقابله با فساد در محیط‌هایی که دولت حداقل یکی از بازیگران اصلی می‌باشد، همواره مورد توجه ویژه نظام‌های حقوقی قرار داشته است. بدون تردید این مهم به ویژه در عرصه سلامت که بستر مستعدی از فساد را بدلیل حجم گردش مالی بالا همراه خود دارد و توامان از جمله مهم‌ترین و اساسی‌ترین نیازهای رفاهی انسان محسوب می‌شود، اهمیت بیشتری می‌یابد که نیازمند مدیریت صحیح از سوی دولت می‌باشد. از همین روی مقاله حاضر بر آن است تا ضمن شناسایی چالش‌های مرتبط با تعارض منافع در فرایند تاسیس موسسات پزشکی و صدور مجوزها در نظام حقوق سلامت ایران، پیشنهاداتی به منظور رفع کاستی‌ها و تضمین حداکثری حقوق ملت ارائه دهد.روش: این مقاله به روش توصیفی تحلیلی، به صورت کتابخانه‌ای و با ابزار فیش‌برداری کتب، مقالات، قوانین و بررسی تحلیلی یافته‌ها نگارش یافته است.ملاحظات اخلاقی: در سراسر پژوهش حاضر صداقت و امانتداری علمی به طور کامل رعایت شده است.یافته‌ها: یافته‌های این مطالعه حاکی از آن است که سازوکار کنونی نظام تاسیس موسسات پزشکی و صدور مجوزها در نظام حقوق سلامت ایران با شرایط و مقتضیات روز همخوانی نداشته و جذابیت بالای اقتصادی موسسات و عدم تعادل بین عرضه و تقاضا، مدیریت تعارض منافع بخش سلامت را با چالش‌هایی مواجه ساخته که انجام اصلاحاتی در حوزه صدور مجوزها را اجتناب‌ناپذیر نموده است.نتیجه‌گیری: انجام اصلاحاتی در فرایند تاسیس موسسات پزشکی همچون الزام قانونی ثبت شخصیت حقوقی در موارد تعدد متقاضیان تاسیس و حذف محدودیت لزوم پزشک‌بودن متقاضی، به همراه بازنگری در صلاحیت‌های کمیسیون‌های ماده 20 قانون مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب (1334 ش.) و جایگزینی آن با ساختار و سازمانی منسجم و نظام‌مند به همراه طراحی سازوکار نظارتی دقیق بر فرایند صدور مجوزها، می‌تواند نتایج مثبتی را در مقابله با تعارض منافع موجود در این بخش و به تبع آن جذب حداکثری سرمایه‌های بخش خصوصی در نظام سلامت و تضمین حق بر سلامت شهروندان به همراه داشته باشد.

legal solutions to address conflict of interest in licensing healthcare institutions in iranian healthcare system

background and aim: conflict of interest (coi) management and corruption control in settings that government is (at least) one of the main players has always received special attention of legal systems. undoubtedly، this is especially important in the field of health، which has a susceptible exposure to corruption due to its high financial turnover and also since it is one of the most important and basic human welfare needs، which requires proper management by the governments. hence، this study aimed to، first identify challenges of managing (coi) in licensing process of medical institutions in the iran's health rights system and، secondly to propose solutions that can address the gaps and maximize the rights of the nation.methods: this research is of theoretical type and the research method is descriptive-analytical and the method of data collection is library and has been done by referring to documents، books and articles.ethical considerations: throughout the present study، scientific integrity and fidelity have been fully observed.results: the findings indicated incompatibility of the current mechanism of establishing medical institutions and their licensing process with the current requirements and high economic attractiveness of institutions and the imbalance between supply and demand have created challenges for (coi) management، indicating the necessity of healthcare reforms.conclusion: reforming establishment process of medical institutions such as need to register legal entities in cases of multiple establishment applicants or the removing the restriction on the need for the applicant to be a physician، along with reviewing the competencies of the commissions of article 20 of the food and beverage law approved in 1955 and its replacement with a coherent and systematic structure and organization، along with precise monitoring mechanisms، can have positive results in fighting the (coi) in this sector and consequently attracting the maximum amount of private sector capital in the health system and guarantying the citizens' right to health.