تعهد به دادن اطلاعات در امور درمانی

زمینه و هدف: وضعیت خاص قراردادهای پزشکی و شرایط و ویژگی‌های آن به گونه‌ای تبیین شده که در چارچوب عقود معین قرارد ندارد. از این رو به نظر می‌رسد که از نظر حقوقی، قرارداد پزشکی نوعی عقد نامعین باشد که با تکیه بر مفاد ماده 10 قانون مدنی، شرایط ویژه و تعهدات خاص قراردادهای درمان را داراست که بر طبق توافق طرفین لازم‌الاجرا می‌گردد. در موارد غیر قراردادی در خصوص روابط پزشکان و سایر پرسنل خدمات درمانی (همچون پرستار، انترن، رزیدنت و...) در برابر بیماران خود ضرورت ارائه اطلاعات از لزوم حفظ جان افراد ناشی می‌شود و در دین مبین اسلام اهمیت حفظ اجتماع و یاری‌رساندن به یکدیگر بسیار مورد تاکید می‌باشد، به گونه‌ای که در قرآن کریم آمده است نجات جان یک انسان مانند زنده‌کردن همه انسان‌هاست و کشتن یک انسان مانند کشتن همه انسان‌هاست. حیات موهبتی الهی است.‌ از این رو احترام به آن و حفظ آن همواره مورد تاکید است.روش: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی است و بر مبنای جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.یافته‌ها: بارزترین و بنیادی‌ترین مصداق حقوق طبیعی هر بشر حق حیات است، به گونه‌ای که نام «حق برتر»‌ بر آن نهاده‌اند. این حق و احترام به آن، بارها در قوانین اساسی کشورها و در اسناد مهم بین‌المللی مورد تاکید فراوان قرار گرفته است. در ماده سوم در اعلامیه حقوق بشر آمده است: «هر فرد دارای حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی است.» مطابق با حق حیات که هر انسان زنده از آن برخوردار است،‌ هیچ‌ کس نباید و حق ندارد به اعمالی دست زند که موجبات نقض این حق و سلب حیات دیگری را فراهم آورد، لذا این امر می‌تواند ضرورت اطلاع‌رسانی در مواردی از این دست را توجیه کند.نتیجه‌گیری: با توجه به مراتب گفته‌شده، از عدم ضمان پزشک حاذق ماذون غیر مقصر یا پرستار، انترن، رزیدنت و...، «تعهد به وسیله‌بودن» عمل پزشک، به دست می‌آید، اما متاسفانه در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، نظریه متروک «تعهد به نتیجه» مورد پذیرش قرار گرفته و برای فرار از تعهدات مربوط نیز، راهکاری در نظر گرفته شده است که حتی پزشکان جاهل که بدیهی‌ترین اصول و قواعد پزشکی را زیر سوال برده‌اند و در معالجات خویش، مرتکب تقصیرات سنگین شده‌اند، می‌توانند با اخذ برائت از بیمار، از تمامی تعهدات اخلاقی پزشکی و نیز مسئولیت مدنی ناشی از فعل زیانبار خویش، شانه خالی کنند و این مساله مطرح است که تعهد به دادن اطلاعات در امور درمانی نیز می‌تواند در این فرض مطرح گردد.

obligation to provide medical information

background and aim: the special situation of medical contracts and its conditions and characteristics have been explained in such a way that it is not a contract within the framework of fixed contracts، therefore it seems that from the legal point of view، medical contract is a type of indefinite contract based on the provisions of article 10 of the civil law، has special conditions and special obligations of treatment contracts، which become effective according to the agreement of the parties. in non-contractual cases regarding the relationship between doctors and other medical service personnel (such as nurses، interns، residents، etc.)، the need to provide information to their patients comes from the need to preserve people's lives and in the islamic religion، the importance of preserving the community and helping reaching out to each other is highly emphasized as it is mentioned in the holy quran that saving the life of one person is like bringing all people alive and killing one person is like killing all people. life is a divine gift، therefore respecting it and preserving it is always emphasized.method: this research is of a theoretical type and the research method is descriptive-analytical and the method of collecting information is library-based and by referring to documents، books and articles.ethical considerations: in this research، the principles of trustworthiness، honesty، neutrality and originality of the work have been respected.results: the most obvious and fundamental example of the natural rights of every human being is the right to life، in such a way that they have given it the name superior right. this right and respect for it have been emphasized many times in the constitutions of countries and in important international documents. in the third article of the declaration of human rights، it is stated: every person has the right to life، liberty and personal security. according to the right to life، which every living person has، no one should and has no right to commit acts that cause the violation of this right and the deprivation of another's life. therefore، this can justify the need to inform in such cases.conclusion: in view of the above، the obligation to be the means of the doctor's practice is obtained from the non-guarantee of a non-culpable licensed physician or nurse، intern، resident، etc، but unfortunately، in the islamic penal code approved in 2013، the abandoned theory of commitment to the result has been accepted and a solution has been considered to escape from the related obligations، which even ignorant doctors who have questioned the most obvious principles and rules of medicine and in their treatments، they have committed serious mistakes. by acquitting the patient، they can avoid all medical moral obligations as well as civil responsibility due to their harmful act and it is an issue that the obligation to provide information in medical matters can also be raised in this assumption.