مطالعه تطبیقی ماهیت حقوقی عدم اجرای تعهدات قراردادی به سبب پاندمی ویروس کرونا در سیستم حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی

زمینه و هدف: پاندمی ویروس کرونا (کووید-19) علاوه بر ابعاد پزشکی و آثار اجتماعی و اقتصادی متعددی که به دنبال داشت، از منظر حقوقی نیز مسائل متعددی، از جمله عدم اجرای تعهدات قراردادی به همراه داشت که همچنان محل بحث و نظر است. هدف مقاله حاضر بررسی تطبیقی ماهیت حقوقی عدم اجرای تعهدات قراردادی به سبب پاندمی کرونا در نظام حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی است.روش: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌ شده است.ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متن، صداقت و امانتداری رعایت شده است.یافته‌ها: یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که در حقوق ایران، تحت شرایطی عدم اجرای قرارداد با توسل به قاعده قوه قاهره و عسر و حرج (هاردشیپ) امکان‌پذیر است و می‌توان کرونا را از مصادیق فورس‌ماژور یا قوه قاهره دانست. در اسناد بین‌المللی چون یونیدورا و کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا نیز امکان عدم اجرای تعهدات قراردادی ناشی از پاندمی کرونا در زمره مصادیق قوه قاهره امکان‌پذیر بوده و در قالب نظریاتی چون هاردشیپ و دشواری اجرای قرارداد نیز قابل تبیین است.نتیجه‌گیری: شباهت زیادی میان حقوق ایران و اسناد بین‌المللی در خصوص عدم اجرای تعهدات قراردادی به سبب پاندمی کرونا وجود دارد، هرچند در اسناد بین‌المللی به صراحت بیشتری به فورس‌ماژور و به خصوص هاردشیپ و دشواری اجرای قرارداد پرداخته‌ شده است.

a comparative study of the legal nature of non-fulfillment of contractual obligations due to the corona virus pandemicin iranian legal system and international documents

background and aim: in addition to the medical dimensions and the numerous social and economic effects that followed، the corona virus (covid-19) pandemic also brought many issues from a legal point of view، including the non-fulfillment of contractual obligations، which is still a matter of discussion and opinion. the purpose of this article is to compare the legal nature of the non-fulfillment of contractual obligations due to the corona pandemic in iranian legal system and international documents.methods: this article has been written descriptively-analyticaly using library resources.ethical considerations: this research has been done be observing ethical principles and trustworthiness in using the available sources.results: the findings indicate that in iranian law، under the conditions of non-execution of the contract، it is possible to resort to the rule of force majeure and hardship and corona can be considered as an example of force majeure. in international documents such as unidroit and the convention on the international sale of goods، the possibility of non-fulfillment of contractual obligations due to the pandemic-corona is possible among the examples of the force majeure and can be explained in the form of theories such as hardship and the difficulty of contract implementation.conclusion: there is a great similarity between iranian law and international documents regarding the non-fulfillment of contractual obligations due to the pandemic، although in international documents، force majeure and especially the difficulty of contract implementation have been more clearly addressed.