بررسی تطبیقی ماهیت حقوقی معامله با شخص سفیه در حقوق اسلامی و مذاهب اسلامی

زمینه و هدف: مساله سفاهت و معاملات مرتبط با ان از سوی سفیه در حوزه‌های‌ فقهی، حقوقی و اجتماعی دارای اهمیت و بحث می‌باشد. به سبب آنکه سفه دارای اختلال عقل می‌باشد و اعمال و حرکات وی به شیوه معمول عقلا و آنچه عادت اغلب مردم می‌باشد، خارج است، لذا مبتلابه آن فردی است که اموالش را در غیر اغراض صحیح (عقلایی) مورد استفاده قرار می‌دهد، اگرچه در فقه سن مشخصی برای رشد شخص معین نشده است. در عین حال، این مهم و شرایط معامله‌شان در مذاهب فقهی مختلف به یک منوال و حکم نمی‌باشد، لذا این مطالعه به ماهیت حقوقی معامله با شخص سفیه پرداخته و آن را به صورت تطبیقی با مد نظر قراردادن موارد بحث‌برانگیز در حقوق، فقه امامیه و مذاهب خمسه با توجه به روایات و اصول فقهی تبیین می‌نماید.روش: این مطالعه با بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی و به صورت کتابخانه‌ای و از طریق ابزار فیشبرداری، اقوال صاحب‌نظران و اصول و برداشت‌های فقهی امامیه و مذاهب دیگر و حقوق اسلامی آن‌ها را مورد بررسی و تحلیل قرار می‌دهد.ملاحظات اخلاقی: این مطالعه با بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی و به صورت کتابخانه‌ای و از طریق ابزار فیشبرداری، اقوال صاحب‌نظران و اصول و برداشت‌های فقهی امامیه و مذاهب دیگر و حقوق اسلامی آن‌ها را مورد بررسی و تحلیل قرار می‌دهد.یافته‌ها: رشد به سبب خصیصه‌های هر فرد یکسان نمی‌باشد و به جهت آنکه به عنوان یک امر تکوینی و عرفی محسوب می‌شود، سنجش و حدود آن در شرع تعیین نشده است. فقهای امامیه و دیگر مذاهب در مواردی دارای تشت آرا در این زمینه و به خصوص در مورد معامله شخص سفبه می‌باشند. چنین معاملاتی ممکن است بر اساس آن شانیت سفیه صورت پذیرد، اما معامله‌کننده، سفیه نمی‌باشد. از حیثی، مصادیق و فروعات چنین معاملاتی در هر زمان یکسان نمی‌باشد و آنچه سابقاً رشیدانه محسوب می‌شد، ممکن است.نتیجه‌گیری: وجود قیم برای سفیه در امور مالی و معامله ضروری می‌باشد و تشخیص و تبیین معیار آن از نظر عرف عقلایی نیز ممکن است صورت پذیرد تا اعمال و کنش‌های او را مانند اعمال عقلای متعارف هموار سازد، اگرچه در موارد غیر مالی مختار و آزاد است. با وجود این، در مورد لزوم اگاهی و دانش مرتبط با قرارداد و معامله بین فقهای امامیه و اهل سنت اختلاف بنیادینی مشاهده نمی‌شود.

a comparative study of the legal nature of the transaction with a foolish person in islamic law and islamic religions

background and aim: the issue of stupidity and transactions related to it by stupidity are important and debated in jurisprudence، legal and social fields. due to the fact that safih (stupid person) has a mental disorder and his actions and movements are out of the usual way of rational people and what is the habit of most people. therefore، it is the person who uses his property for other than correct (rational) purposes. although in jurisprudence، there is no specific age for a person's growth. at the same time، this matter and the terms of their transaction are not the same in different schools of jurisprudence. therefore، this study deals with the legal nature of the transaction with a foolish person and explains it in a comparative manner by considering controversial cases in law، imamiyyah jurisprudence and khamsa religions according to the traditions and principles of jurisprudence.method: this study examines and analyzes the statements of experts and the jurisprudential principles and perceptions of the imamiyyah and other religions and their islamic laws by using the descriptive-analytical method and in a library form and through the data collection tool.ethical considerations: the principle of honesty، impartiality and trustworthiness and the originality of the work are among the fundamental principles of this study.results: growth is not the same due to the characteristics of each person، and because it is considered as a formative and customary matter، its measurement and limits are not determined in the shariah. the jurists of imamiyyah and other schools of thought have differences in this field، especially regarding the transaction of a safih person. such transactions may take place based on the dignity of a fool، but the trader is not a fool.conclusion: the presence of a guardian is necessary for a fool in financial affairs and transactions، and it is possible to recognize and explain his standard in terms of rational custom to make his actions and actions smooth like conventional rational actions، although he is independent and free in non-financial cases. despite this، there is no fundamental difference between imamiyyah and sunni jurists regarding the need for awareness and knowledge related to contracts and transactions.please cite this article as:kari m، abbaspour r، entekhabian o. a comparative study of the legal nature of the transaction with a foolish person in islamic law and islamic religions. medical law journal. 2022, 16(special issue on legal developments): e62.