صدمه ترک‌برداشتن استخوان؛ مفهوم و ضابطه دیه؛ حل ایهام تقنینی در پرتو اصل تناسب

زمینه و هدف: صدمه ترک‌برداشتن در فقه با عنوان «صدع» شناخته می‌شود. علم پزشکی این صدمه را به عنوان یکی از شکستگی‌ها تعریف نموده است. تمییز این صدمه و تعیین مصادیق آن از سایر صدمات از این جهت که هر یک از صدمات استخوانی دارای جبران خسارت متفاوتی بوده، ضروری است. میزان جبران خسارت در صدمه ترک‌برداشتن بر اساس نسبتی از دیه تعیین‌شده برای صدمه شکستگی به عنوان شاخص بوده، در حالی‌که صدمه شکستگی، دارای دو حالت بهبودی و عدم بهبودی با میزان جبران خسارت متفاوت است. عدم تعیین کدام‌ یک از حالت‌های بهبودی و عدم بهبودی شکستگی به عنوان شاخص، سبب ایهام تقنینی می‌باشد.روش: پژوهش حاضر، توصیفی تحلیلی و با بهره‌گیری از روش اسنادی و ابزار فیش‌برداری تهیه و تدوین گردیده است.ملاحظات اخلاقی: این پژوهش با پایبندی به اصول صداقت و امانتداری تهیه و تدوین گردیده است.یافته‌ها: یافته‌ها حکایت از آن دارد که برخی از انواع صدمات شکستگی در علم پزشکی منطبق با صدمه ترک‌برداشتن بوده و آثار و احکام آن را خواهد داشت. در مورد ایهام تقنینی می‌توان در پرتو اصل تناسب نسبت به حل آن استناد جست.نتیجه‌گیری: صدمات استخوانی با خط ظریف مویی و نیز انفصال ناکامل استخوان از مصادیق صدمه ترک‌برداشتن می‌باشد. بر اساس یافته‌های پزشکی، صدمات شکستگی ترک‌برداشتن، ترکه‌تری و داخل‌مفصلی با تعریف فقهی صدمه منطبق و در دامنه شمول احکام صدمه ترک‌برداشتن می‌باشند. قانون مجازات اسلامی نسبت به تعیین جبران خسارت صدمه ترک‌برداشتن در قالب یک ضابطه اقدام نموده که پس از بررسی روایی و فقهی بدین نتیجه رسیدیم که در برخی موارد مطابقتی میان حقوق موضوعه با متون روایی وجود ندارد. در پرتو اصل تناسب می‌توان با دسته‌بندی صدمه ترک‌برداشتن به حالات بهبودی و عدم بهبودی به تعیین میزان جبران خسارت بر اساس نسبت معین‌شده در حالت مشابهِ صدمه شکستگی به عنوان شاخص، اقدام و ایهام تقنینی را حل نمود.

the injury of bone cracking: the concept and principle of monetary compensation resolving the legislative equivocation in the light of proportion principle

background and aim: bone-crack is an injury known as sad' in islamic jurisprudence. medically, this injury is defined as a type of fracture. distinguishing this injury from other types of injuries and finding its examples are necessary because each bone injury leads to a different kind of compensatory damages.the amount of damages for bone crack is determined as a proportion of diyah and functions as the standard for fracture injury although fracture is of two types of repairable and irreparable with different amounts of damages. failure to determine which one of repairable and irreparable fractures is the standard has resulted in legislative equivocation.method: this is a descriptive-analytical study and is conducted in a documentary method and by note-taking.ethical considerations: this study has been done with adherence to the values of honesty and reliability.results: the findings of this study indicate that some kinds of fractures in medicine correspond with bone cracking and will be subject to its rules and effects. for the case of legislative equivocation, a solution can be sought in light of the principle of proportionality.conclusion: bone injuries like hairline cracks and partial bone fractures are two examples of bone cracking. according to medical findings, bone cracks, greenstick fractures and intra-articular fractures conform to the definition of the injury in islamic jurisprudence and thus are subject to the rules of bone crack. the islamic penal code has attempted to determine the damages of bone crack injury as a single principle, however, after examining it from the perspective of islamic narrations and islamic jurisprudence; we came to this conclusion that there is no correspondence in some cases between the statute laws and the narrations. in the light of the principle of proportionality, it is possible by categorizing cracking injuries into repairable and irreparable to help to determine the amount of compensatory damages based on the amount stipulated in similar cases of fracture injuries as the standard and to remove the legislative equivocation.