مبانی حقوقی مسئولیت بین‌المللی دولت در قبال پاندمی کرونا

زمینه و هدف: در این مقاله، مبانی مسئولیت دولت به دلیل عدم رعایت «مراقبت کافی» یا عدم اتخاذ اقدامات لازم متعارف در مقابله با پاندمی و نیز عوامل رافع مسئولیت دولت خاطی که عبارتند از فورس‌ماژور، اضطرار و ضرورت و شروط اعمال آن‌ها، مورد بررسی و تحلیل قرار خواهد گرفت. در این زمینه، به این سوال مهم پاسخ داده خواهد شد که آیا می‌توان دولت‌ها را در عرصه بین‌المللی مسئول قصور یا عدم پیشگیری از گسترش شیوع داخلی و یا فرامرزی بیماری کرونا دانست؟ و نیز دولت آسیب‌دیده با رعایت چه شرایطی حق دارد به مسئولیت دولت متخلف توسل جوید.روش: روش تحقیق، توصیفی تحلیلی، و روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای، با تاکید بر مصوبات کمیسیون حقوق بین‌الملل، تفسیر آرای قضایی و داوری‌های بین‌المللی و متون قانونی و تحلیل دکترین حقوقی است.ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.یافته‌ها: عناصر و معیارهای گوناگونی برای ارزیابی تعهدات و رفتار دولت‌ها وجود دارد. یکی از این معیارها، تمایز میان تعهدات اولیه و ثانویه دولت‌ها در مقابله با همه‌گیری بیماری است. مبانی حقوقی تخلف از تعهدات اولیه دولت‌ها که منجر به تعهدات ثانویه آن‌ها می‌شود، نشان‌دهنده آنست که جهت اثبات مسئولیت دولت، نقض تعهدات اولیه می‌بایست همراه با خطا، تقصیر و یا عدم رعایت استاندارد «مراقبت کافی» باشد.نتیجه‌گیری: در مقابله با همه‌گیری بیماری، عدم رعایت برخی مقررات و نظامات بهداشتی، در صورتی به عنوان نقض تعهدات تلقی می‌شوند که خطا، تقصیر و یا عدم رعایت استاندارد «مراقبت کافی» احراز شود. دولتی خاطی با رعایت شروطی، می‌تواند به عوامل رافع مسئولیت که عبارتند از فورس‌ماژور، اضطرار و ضرورت، استناد کند. در مقابل، دولت آسیب‌دیده با رعایت شروط و دولت غیر آسیب‌دیده در صورت اثبات erga omnes، حق دارند به مسئولیت دولت متخلف توسل جوید.

legal foundations of international state responsibility for pandemics - the covid-19

background and aim: in this article, the legal foundations of state responsibility for pandemics due to the failure to observe due diligence standard of care in dealing with the pandemic, as well as the factors that preclude the responsibility, will be analyzed. the factors include force majeure, urgency and necessity. the main question is whether the state in the international arena be held responsible for the negligence or failure to prevent the spread of the internal or international spread of the disease?method: the research method is analytical-descriptive and the data collection method is library, with emphasis on interpretation of judgments, codifications of the international law commission, and legal texts and the analysis of the doctrines.ethical considerations: in this research, the principles of fidelity, honesty, impartiality and originality of the research have been observed.results: there are various elements and criteria to evaluate the states behavior, one of which is the distinction between primary and secondary obligations of states in dealing with pandemics. the violation of the primary obligations results in the secondary obligations. therefore, in order to prove the responsibility of the state, the violation of the primary obligations must be accompanied by negligence, fault, or non-compliance with the due diligence standard of care.conclusion: in dealing with pandemics, failure to comply with certain regulations and health systems are considered as a breach of obligations if negligence, fault, or non-compliance by the state is established. a responsible states may plead to factors or circumstances precluding the wrongfulness of conduct, such as force majeure, emergency and necessity. on the other hand, the injured state, subject to certain conditions, and the non-injured state, if proven erga omnes, have the right to resort to the responsibility of the state concerned.