بایسته‌های پاسخ‌دهی حقوق کیفری سلامت‌مدار به رفتارهای احتمالی مخاطره‌زا

زمینه و هدف: امروزه با افزایش روزافزون رفتارهایی که سلامت انسان‌ها را در معرض خطر قرار می‌دهند، برخی از نظام‌های کیفری، از جمله ایران، با هدف افزایش کارکرد پیشگیرانه مقررات در جامعه، رفتارهایی را جرم و دارای مجازات اعلام کرده‌اند که هنوز نتیجه‌ای از آن‌ها حادث نشده و صرفاً احتمال مخاطره‌آمیزبودن آن‌ها نسبت به سلامت جامعه و محیط زیست می‌رود، اما این پاسخ‌های حقوق کیفری بایستی مقید به اصول و معیارهایی باشد تا در عین رعایت تناسب با رفتارهای مخاطره‌آمیز علیه سلامت انسان، بتوانند در عمل نیز موثر واقع گردند. در این راستا، ضمن پرداختن به سوال‌های اساسی ناظر به اصول، سیاست‌ها و گونه‌های پاسخ متناسب کیفری، به آسیب‌شناسی حقوق کیفری ایران در مقررات مختلف مرتبط با سلامت پرداخته خواهد شد.روش: روش به کاررفته در پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی می‌باشد و جمع‌آوری اطلاعات با ابزار اسنادی کتابخانه‌ای صورت گرفته است.ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل پژوهش حاضر نویسندگان تلاش نموده‌اند تا صداقت علمی و ارجاعات توام با اصالت را رعایت نمایند.یافته‌ها: در جهت ایجاد جوامع ایمن، نگرش پاسخ‌گذاری می‌تواند با اولویت بخشی به پاسخ‌های غیر کیفری به رفتارهای مخاطره‌زا نسبت به سلامت به معنای اهتمام به جبران خسارت بزه‌دیدگان، اعاده وضع به حالت سابق و همچنین رعایت تناسب میان شدت جرم ارتکابی علیه سلامت با پاسخ کیفری یا غیر کیفری، نسبت به پیش‌بینی کیفرهای افتراقی نسبت به این رفتارها اقدام نماید.نتیجه‌گیری: بدیهی است که اهمیت سلامت انسان‌ها مستلزم جامعیت‌داشتن و عقلانیت‌محوری در تعیین پاسخ کیفری است و در پرتو این پیشنهاد، مقررات سلامت‌مدار می‌بایست در انتخاب گونه‌های کیفر، احتمال وقوع آسیب به سلامت را محاسبه و به تناسب آن کیفر افتراقی را در مقررات پیشنهاد کنند و این کیفرها از جنبه جبرانی و پیشگیرانه برخوردار باشد.

the requirements of health-oriented criminal law responses to potentially risky behaviors

background and aim: today, with the increasing behavior of behaviors that endanger human health, some penal systems, including iran, with the aim of increasing the preventive function of regulations in society, have declared behaviors criminal and punishable, which are still the result of they do not happen and they are only likely to be dangerous to the health of the community and the environment, but these criminal law responses must be bound by principles and criteria so that while being appropriate to risky behaviors against human health, they can also be effective in practice. in this regard, while addressing the basic questions regarding the principles, policies and types of appropriate criminal response, the pathology of iranian criminal law in various health-related regulations will be addressed. accordingly, in order to create safe societies, the response attitude can by prioritizing non-criminal responses to risky behaviors towards health, meaning trying to compensate the victims, restoring the status quo and also observing the proportion between the severities of the crime. a crime against health with a criminal or non-criminal response, to anticipate differential punishments for these behaviors. obviously, the importance of human health requires comprehensiveness and central rationality in determining the criminal response, and in the light of this proposal, health-oriented regulations should be selected in the selection of types of punishment, the probability of harm to health and accordingly the differential punishment in propose regulations and these punishments should have a compensatory and preventive aspect.method: the method used in the present research is descriptive-analytical and data collection was done with library documentation tools.ethical considerations: in all stages of the current research, the authors have tried to observe scientific honesty and original references.results: in order to create safe societies, the attitude of response can be given priority to non-criminal responses to risky behaviors towards health, which means paying attention to compensation for the victims, restoring the situation to the previous state, and also respecting the proportionality between the severity of the crime committed against health and the criminal response. or non-criminal, to predict differential punishments for these behaviorsconclusion: it is obvious that the importance of human health requires comprehensiveness and rationality in determining the criminal response, and in the light of this proposal, health-oriented regulations should be used in the selection of types of punishment.