جنبه‌های مجازات‌دهی به تعدد نتایج مجرمانه ناشی از رفتار صاحبان حِرَف پزشکی

زمینه و هدف: اهمیت روزافزون رفتار پزشکان در تحقق سلامت بیماران، یکی از مهم‌ترین مباحث حقوق کیفری، یعنی تعدد جرم و جنبه‌های مختلف آن را شایسته بررسی می‌سازد. از یکسو اهمیت جرائم پزشکان به دلیل آنکه از یک رفتار پزشک، گاه نتایج مختلف مجرمانه آسیب بدنی جبران‌ناپذیری در گونه‌های مختلف در پی دارد و این سوال مهم را مطرح می‌کند که قواعد پاسخ‌دهی با سایر جرائم مشابهت دارد یا خیر. از سوی دیگر، پیش‌بینی تعدد نتیجه در قانون مجازات اسلامی 1392 (با آخرین اصلاحات آن به موجب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 ش.) نظام حقوقی ناظر به جنبه‌های حقوقی مجازات‌دهی به این رفتارها را شایسته اشاره واکاوی می‌سازد.روش: روش به کاررفته در پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی می‌باشد و جمع‌آوری اطلاعات با ابزار اسنادی کتابخانه‌ای صورت گرفته است.ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل پژوهش حاضر نویسندگان تلاش نموده‌اند تا صداقت علمی و ارجاعات توام با اصالت را رعایت نمایند.یافته‌ها: در این قالب دامنه و مصادیق رفتارهای مجرمانه پزشکان در تعدد نتیجه غالباً در قالب مصداق جنایات وارد بر اعضای بدن و داخل در برحث دیات مطرح می‌نماید و از این حیث اساساً امکان تسری کیفر و آثار تعدد نتیجه با ابهام جدی مواجه است. نکته دیگر آنکه معیار تعدد نتایج برخاسته از جرائم و تخلفات پزشکان، در قانون سازمان نظام پزشکی مصوب 1383 نیامده و رجوع به عمومات قانون مجازات اسلامی پاسخگو و تامین‌کننده پاسخ‌دهی افتراقی به رفتارهای صاحبان حرف پزشکی نمی‌باشد.نتیجه‌گیری: نتایج متعدد گاهی عنوان مجرمانه دارند و گاهی عنوان تخلف و گاهی نیز تخلف منتج به جنایت و مشمول عنوان کیفری می‌گردد که خود فروعات مهمی دارد. این مباحث فنی در کنار دوگانگی نهادی در مجازات‌دهی به این رفتارها، خود نشانگر اهمیت مضاعف پرداختن به بحث تعدد نتایج مجرمانه و رفتار صاحبان حِرَف پزشکی است.

aspects of punishing the multiplicity of criminal results caused by the behavior of medical professionals

background and aim: the increasing importance of the behavior of doctors in realizing the health of patients makes one of the most important topics of criminal law, that is, the multiplicity of crimes and its various aspects, worthy of investigation. on the one hand, the importance of the crimes of doctors is because a doctor's behavior sometimes leads to different criminal results of irreparable bodily harm in different ways, and it raises the important question of whether the rules of response are similar to other crimes or not. on the other hand, the prediction of multiple consequences in the islamic penal code of 2012 (with its latest amendments according to the law on reducing the punishment of penal servitude approved in 2019) makes the legal system regarding the legal aspects of punishing these behaviors worthy of mention and analysis.method: the method used in the present research is descriptive-analytical and data collection was done with library documentation tools.ethical considerations: all stages of the current research, the authors have tried to observe scientific honesty and original references.results: in this format, the scope and examples of the criminal behavior of doctors in the multiplicity of results are often presented in the form of examples of crimes against the body and internal organs in the discussion of diet and from this point of view, the possibility of the spread of punishment and the effects of the multiplicity of results are faced with serious ambiguity. another point is that the criterion of multiple results arising from the crimes and violations of doctors is not included in the law on the organization of the medical system approved in 2013 and referring to the generality of the islamic penal code is not responsive and does not provide a differential response to the behaviors of medical professionals.conclusion: many results are sometimes criminal and sometimes violation and sometimes the violation results in a crime and is included in the criminal title, which itself has important ramifications. these technical discussions, along with the institutional duality in punishing these behaviors, show the double importance of discussing the multiplicity of criminal results and the behavior of medical professionals.