انحصار در حرام‌درمانی با وجود جایگزین حلال از منظر فقهای شیعه و اهل سنت

زمینه و هدف: مسئله درمان به حرام یکی از مباحث مهمّ پزشکی است که لازم است از لحاظ فقهی مورد بررسی قرار گیرد.گاهی بیمار، علیرغم وجود داروی حلال، به عللی چون ناکارآمدی و اثر بخش نبودن داروی حلال، ترس از عدم مهارت پزشک همجنس و ... به حرام درمانی می‌پردازد. فقهای شیعه و اهل سنّت در صورت اضطرار، مشروعیّت حرام درمانی را منوط به انحصار درمان به حرام دانسته؛ انحصار درمان نیز در صورت عدم مندوحه، تحقّق می‌یابد. و در صورت درمانگری به حلال، رفع هرگونه ضرورت با حرام را منع کرده‌اند.در این تحقیق، با استناد به ادلّه عقلی و نقلی به بررسی درمان بیمار با حرام، در صورت وجود مندوحه پرداخته شده است.مواد و روشها: این پژوهش به صورت کتابخانه‌ایی و توصیفی-تحلیلی با استفاده از کتب فقهی شیعه و اهل سنت انجام گرفته است.یافته‌ها: در ارتباط با حکم فقهی انحصار درمان به حرام،گاهی انحصار درمان در صورت عدم مندوحه و علم به درمان با حرام قابل تصوّر می‌باشد؛ که مورد اتّفاق همه فقهای شیعه و اهل سنّت نیز می‌باشد.گاهی نیز، انحصار درمان با وجود مندوحه و عسر وحرج در دسترسی به حلال، وجود مندوحه و عسر در استفاده از داروی حلال، وجود مندوحه و اضطرار به نوع خاصی از درمان به دلیل ترس از خطر جانی، نقص عضو و یا هر گونه ضرر غیر قابل تحمّلی قابل تصوّر می‌باشد.ملاحظات اخلاقی: درتمامی مراحل نگارش، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.نتیجه گیری:چنانچه درمان بیمار با وجود مندوحه، به دلایلی موجب عسر و حرج و یا موجب هرگونه ضرر غیر قابل جبران گردد؛ و یا به دلیل اضطرار بیمار به درمانگری با حرام به منظور جلوگیری از هرگونه خطر جانی و نقص عضو، وجود داروی حلال، عدم فرض می‌گردد؛ مطابق قاعده اضطرار نیز درمان بیمار منحصر به داروی حرام دانسته و شرط عدم مندوحه نیز در این صورت محقّق می‌گردد.

monopoly on forbidden treatment despite the alternative of halal from the perspective of shia and sunni jurists

background and aim: the issue of treatment of haram is one of the important medical issues that need to be studied from a jurisprudential point of view. homosexual and ... deals with haram treatment. shiite and sunni jurists in case of emergency, the legitimacy of haram treatment is subject to the monopoly of treatment to haram; the monopoly of treatment is also realized if it is not prescribed and in case of treatment with halal, it is forbidden to eliminate any necessity with haram. the existence of mandoheh is discussed.me, yabad. the presence of the mandouha has become very intense.method: this research has been done in a library and descriptive-analytical manner using shiite and sunni jurisprudential books.ethical considerations: in all stages of writing, while respecting the originality of the texts, honesty and trustworthiness have been observed.results: in connection with the jurisprudential ruling of monopolizing treatment to haram, sometimes the monopoly of treatment is conceivable if it is not included and knowledge of haram treatment, which is also the case with all shiite and sunni jurists. existence of incontinence and difficulty in accessing the solvent, existence of incontinence and inconvenience in using halal medicine, existence of incontinence and urgency to a certain type of treatment due to fear of danger to life, organ failure or any unbearable harm is conceivable.conclusion: if the treatment of the patient in spite of the cause, for some reason causes hardship or causes any irreparable damage; halal is presumed to be absence; according to the rule of urgency, the treatment of the patient is considered to be limited to haram medicine, and the condition of non-compliance is also fulfilled in this case.