بیماری کرونا و مطالعه تطبیقی تاثیرات آن بر تعهدات مالی در حوزه خانواده

زمینه و هدف: شیوع بیماری کرونا بر زندگی افراد در سراسر جهان به نوعی تاثیرگذار بوده است. سلامت روحی و جسمی افراد، روابط اجتماعی و خانوادگی آن‌ها، نحوه ارتباطات و حضور آن‌ها در جامعه، موقعیت شغلی و اقتصادی افراد و روابط حقوقی آن‌ها نیز در سراسر جهان به نحوی از این شرایط متاثر گردیده است. حفظ شرایط قرنطینه و دستور به ماندن در منزل به مدت طولانی در بیشتر نقاط جهان، صنایع و مشاغل زیادی را تحت تاثیر قرار داده است، به گونه‌ای که افراد زیادی منابع درآمدی خود را از دست داده‌اند و یا دچار محدودیت‌های شغلی شده‌اند، لذا تعهدات مالی افراد و اجرای آن‌ها با مشکل مواجه گردیده است. عدم ایفای تعهدات مالی در حوزه خانواده نیز منجر به دعاوی مالی به ویژه در خصوص نفقه همسر، نفقه فرزندان و توافقات مالی در مورد تقسیم اموال پس از جدایی گردیده است. این تاثیرات برای افراد در سراسر دنیا به وجود آمده و نظام‌های حقوقی مختلف تلاش نموده‌اند که راهکارهایی برای گذار از این بحران به نحوی که حقوق طرفین مراعات گردد، ارائه نمایند. این مقاله به دنبال بررسی تطبیقی مبانی رفع تعهدات مالی زوج در دوره کرونا یا توقف موقتی این تعهدات در این ایام است. با توجه به دعاوی متعددی که در این زمینه مطرح گردیده، برخی کشورهای غربی مانند ایرلند، استرالیا و کانادا با توجه به در نظرگرفتن شرایط شیوع کرونا به عنوان شرایط اضطراری و اعمال قواعد فورس ماژور، به ارائه راهکارهای حقوقی سریع و طراحی راهنمایی جهت بیان مراحل مختلف دعاوی عدم ایفای تعهدات مالی خانوادگی در این دوران خاص پرداخته‌اند تا وضعیت این دعاوی و افراد درگیر در آن را بهتر ساماندهی نمایند. روش: این مقاله با روش تطبیقی، به توصیف و تطبیق و ارزیابی روش‌های حل و فصل اختلافات و دعاوی خانوادگی در چند کشور می‌پردازد.ملاحظات اخلاقی: در نوشتن مقاله حاضر، اصول صداقت علمی و امانتداری رعایت شده است.یافته‌ها: بررسی تطبیقی اقدامات حقوقی و مطالعه راهکارهای نظام‌های قضایی سایر کشورها در حل دعاوی مالی خانوادگی در ایام شیوع بیماری کرونا می‌تواند راهکارهایی برای حل بهتر دعاوی مالی خانوادگی در نظام قضایی ایران به ویژه دعاوی مربوط به نفقه و مهریه ارائه نماید. با توجه به مبانی حقوقی‌ایی همچون قاعده عسر و حرج و امکان استفاده از آن در حالت ضرورت و همچنین استفاده از مبنای حقوقی فورس‌ماژور در شرایط خاص بهتر می‌توان به مبانی رفع مسئولیت و چگونگی اعمال آن با هدف اجرای عدالت در ایام شیوع کرونا پرداخت.نتیجه‌گیری: وضعیت شیوع بیماری کرونا را می‌توان به ‌عنوان یک وضعیت فورس‌ماژور در اختلافات مالی خانوادگی با ویژگی‌های خاص فورس‌ماژور که قواعد دائمی نیستند و با ویژگی‌های خاص خانواده که رکن بسیار مهم جامعه است و باید از آن محافظت کرد، در نظر گرفت.

covid-19 and the comparative study of its impacts on the financial obligations in the family law

background and aim: the corona virus outbreak has an important impact on the people's life around the world. the mental and physical health of people, their social and family relationships, the way they communicate and their presence in the society, their carrier, jobs and economic status, as well as their legal relationships have been affected in some way by the unprecedent quarantine conditions. respecting quarantine conditions and staying at home order for long periods of time has affected so many industries and jobs in most parts of the world. it causes that many people lost their sources of income or their jobs partly or completely. therefore, the fulfilment of some financial obligations of people have been faced with problems. non-fulfillment of family law's financial obligations has also created many family financial claims, especially regarding spousal alimony, child support and financial agreements regarding the division of property after separation. these family law's issues have occurred for many families around the world, and various legal systems have sought to provide solutions to the crisis in a way that respects the rights of the both parties. due to the numerous lawsuits that have been filed in this regard, some western countries such as ireland, australia and canada have provided quick legal solutions and designed guidelines to express the various stages of non-fulfillment of family financial obligations in this special pandemic condition. doing that, they could organize better these family law's issues and the status of individuals involved in them. method: comparative study of the legal actions and examining the solutions which designed by other judicial systems in resolving family financial disputes during the coronavirus outbreak is used as a method in this research.ethical considerations: in this article, ethical principles, academic honesty and trustworthiness have been respected.results: this comparative study can be used to provide solutions for better resolution of family financial disputes in the iranian judiciary during pandemics, especially regarding alimony and dowry disputes.conclusion: the pandemic condition could be considered as a force major situation in the financial family disputes with special charactrictics of force major which is not permanent and with special charectristic of family which is very important pilar of society that should be protected.