>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی سمیت تنفسی اسانس سه گیاه دارویی روی حشرات کامل سوسک چهار نقطه ای حبوبات Callosobruchus maculatus F. (Coleoptera: Bruchidae).  
   
نویسنده حیدرزاده آرزو ,مروج غلامحسین ,هاتفی سعید ,شباهنگ جواد
منبع دانش گياه پزشكي ايران - 1390 - دوره : 42 - شماره : 2 - صفحه:275 -284
چکیده    سمیت تنفسی اسانس گیاهان رازیانه foeniculum vulgare miller، کلپوره teucrium polium boiss. و مرزه satureja hortensis l. روی سوسک چهار نقطه ای حبوبات callosobruchus maculatus f.، در یک دوره زمانی 24 ساعته مورد بررسی قرار گرفت. اسانس‌ها با استفاده از دستگاه کلونجر به روش تقطیر با آب تهیه شد. ?آزمایش ها در شرایط دمای °c 2±28 و رطوبت نسبی 5±60 درصد و در تاریکی انجام شد. ?از هر اسانس 6 غلظت در 6 تکرار مورد آزمایش قرار گرفت. شناسایی ترکیبات اسانس‌ها با استفاده از روش gc-ms صورت گرفت. نتایج نشان داد که اصلی ترین ترکیبات در اسانس رازیانه، ترانس-انتول(61/60%) و فنچون (14/12%) و در اسانس کلپوره، پیپریتنون اکساید (72/21%)، آلفا پینن (33/11%) و کارون (29/11%) بود. کارواکرول (13/50%) و تیمول (77/27%) عمده‌ترین ترکیبات اسانس مرزه بودند. هر سه اسانس روی حشرات کامل سمیت تنفسی بالایی داشتند. مرگ‌ومیر حشرات کامل یک روزه در هر دو جنس نر و ماده با افزایش غلظت اسانس‌ها افزایش یافت. نسبت به کلیه اسانس‌ها، حشرات نر در مقایسه با حشرات ماده حساسیت بیشتری نشان دادند. اسانس رازیانه با lc50 معادل 31/21 و 45/29 میکرولیتر بر لیتر هوا به ترتیب علیه افراد نر و ماده، موثرتر از سایر اسانس‌های مورد بررسی بود. مقادیر lc50 برای اسانس کلپوره معادل 63/54 و 75/80 میکرولیتر بر لیتر هوا و برای اسانس مرزه معادل 36/74 و 66/156 میکرولیتر بر لیتر هوا به ترتیب علیه افراد نر و ماده بدست آمد. نتایج این بررسی، نشان‌دهنده پتانسیل بالای این اسانس‌ها به ویژه اسانس رازیانه در کنترل سوسک چهار نقطه ای حبوبات می‌باشد.
کلیدواژه اسانس‌های گیاهی ,رازیانه ,سمیت تنفسی ,سوسک چهار نقطه ای حبوبات ,کلپوره ,مرزه
آدرس دانشگاه فردوسی مشهد, دانشجوی سابق کارشناسی ارشد, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, استادیار, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, مربی گروه گیاهپزشکی, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, مربی گروه زراعت و اصلاح نباتات, ایران
 
     
   
Authors
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved