مرور انتقادی پایان‌نامه‌ها و رساله های حوزه سبک زندگی: از اختلال پارادایمی تا سوگیری روش‌شناختی

این مقاله‌، مروری تحلیلی-انتقادی بر پایان‌نامه‌ها و رساله‌های (پارساها) انجام شده در حوزه‌ی سبک زندگی طی سال‌های 1385 تا 1400 است. هدف اصلی پاسخ به سوالاتی از این دست است که آیا اهداف تعریف شده برای پارساهای اجرا شده در حوزه‌ی سبک زندگی با مبانی نظری و روش‌شناسی استفاده شده در این پژوهش‌ها سازگارند؟ نظریه‌های استفاده شده در چهارچوب نظری این مطالعات چقدر دارای خاستگاه معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی مشترکی هستند؟ و آیا در چهارچوب نظری این مطالعات می‌توان سازگاری پارادایمی را مشاهده نمود؟ نتایج نشان داد اختلال پارادایمی یکی از اساسی‌ترین مشکلاتی است که در پژوهش های مرور شده در حوزه‌ سبک زندگی وجود داشته است. به طوری‌که عمده‌ این پژوهش‌ها به ‌نوعی گرفتار ناسازگاری نظری و روشی در بیان اهداف، تدوین چارچوب نظری و روش‌شناسی شده‌اند. همچنین غلبه روش‌های کمی بر بخش روش‌شناسی این مطالعات منجر به شکل‌گیری نوعی‌ سوءگیری روش‌شناختی در آنها شده است. توجه به مبانی معرفت‌شناختی و روش‌شناختی نظریه‌های اجتماعی می‌تواند در فراهم شدن زمینه‌ی دستیابی به درک عمیق و واقعی از تغییرات سبک زندگی در جامعه ایران اثرگذار باشد. همچنین با اجتناب از اختلال پارادایمی و سوءگیری روش‌شناختی در پژوهش‌های اجتماعی است که می‌توان پیشنهادات واقع‌بینانه و کاربردی به نهادهای برنامه‌ریز و سیاست‌گذار ارائه داد.

a critical review of dissertations on lifestylefrom paradigmatic disorder to methodological bias

the aim of this article is the systematically review of dissertations in the field of lifestyle during the years 2006 to 2016. here the main purpose is to answer the following questions: are the purposes defined for reviewed theses in the field of lifestyle consistent with the theoretical basics and methodology used in these studies. how much used theories in the theoretical framework of reviewed studies has similar regarding epistemology and ontology roots? is it possible to see paradigm compatibility in these theoretical frameworks? the present study is a descriptive-analytical study that has collected the required information using a documentary method. finding shows that paradigm disorder is the basic and essential defects, which is visible in the reviewed studies. so that most of these studies have been somewhat involved with theoretical incompatibility and methodology in the expressing of purpose, formulating a theoretical framework, and methodology. also, the domination of quantitative methods on the methodology of these studies has led to the formation of a kind of methodological bias.