تاثیر تاریخ کشت، دور آبیاری، اوره و محلول‌پاشی سولفات آهن و روی بر خصوصیات ریخت‌شناسی و عملکرد میوه بامیه

خشکی و کمبود مواد غذایی عوامل اصلی محدودکننده تولیدات گیاهی در مناطق خشک و نیمه‌خشک از جمله ایران هستند. به منظور بررسی اثر تاریخ کشت، کود اوره و محلول پاشی آهن و روی در شرایط متفاوت رطوبتی خاک بر خصوصیات ریخت‌شناسی و عملکرد بامیه، آزمایشی به‌صورت چندعاملی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشگاه پیام نور مرکز مریوان در سال 1403-1402 اجرا شد. عامل‌های آزمایشی شامل چهار عامل تاریخ کاشت (15 اردیبهشت و یک خرداد)، دور آبیاری (فاصله چهار و هشت روز یک بار)، مصرف خاکی کود اوره (صفر و 200 کیلوگرم در هکتار)، و محلول پاشی سولفات آهن و روی و شاهد بود. نتایج آزمایش نشان داد که دور آبیاری چهار روزه نسبت به آبیاری هشت روزه افزایش معنی داری بر عملکرد نهایی میوه داشت. مصرف خاکی اوره در هنگام ریشه زایی و محلول پاشی سولفات آهن و روی در برخی از صفات از جمله وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن تر و خشک ریشه، غلظت عناصر آهن و روی و تعداد میوه نسبت به تیمار شاهد اختلاف معنی داری ایجاد کرد. در نهایت می توان نتیجه گیری کرد که بهترین عملکرد بامیه در تلفیق کشت 15 اردیبهشت، دور آبیاری چهار روز یک بار، محلول‌پاشی آهن و مصرف خاکی 200 کیلوگرم اوره در هکتار مشاهده شد. در آبیاری هشت روزه و تاریخ کاشت اول خرداد که بدون محلول پاشی آهن و روی و بدون مصرف خاکی اوره بود، نامناسب ترین نتایج به دست آمد. در حالی که تغذیه مناسب (اوره، سولفات روی و آهن) می تواند باعث افزایش رشد شود ولی قادر به جبران اثرات منفی تنش کم‌آبی (هشت روز یک بار) و تاریخ کاشت دیرهنگام (اول خرداد) نمی باشد.

the effect of planting date, irrigation interval, urea, iron and zinc sulfate foliar application on morphological and fruit yield in okra

drought stress and lack of nutrients are the main factors limiting plant production in arid and semi-arid regions, including iran. to determine the optimal planting date and assess the impact of urea and foliar application of fe and zn under different soil moisture conditions on morphological characteristics of okra; a factorial experiment was conducted based on a randomized complete block design with three replicates in marivan payame noor university during 2023-2024. the treatments consisted of four factors: planting date (5 may, 22 may), irrigation intervals (four and eight days interval), urea (200 kg. ha-1 and control) and foliar application of fe and zn (feso4, znso4 and control). the results of the experiment showed that the four-day irrigation interval significantly increased the final fruit yield compared to the eight-day irrigation interval. the application of urea during the rooting phase, along with two foliar applications of iron (fe) and zinc (zn), resulted in significant differences in several characteristics including shoot wet and dry weight, root wet and dry weight, concentrations of fe and zn, and the number of fruits produced. in conclusion, the optimal yield of okra was achieved with a planting date of may 5, utilizing irrigation every four days, along with foliar applications of iron and 200 kg ha-1 of urea. conversely, the combination of an eight-day irrigation interval and a planting date of may 22, without the application of urea or foliar treatments of iron and zinc, resulted in subpar outcomes. while proper nutrition including urea, zinc sulfate, and iron can enhance growth, it could not offset the detrimental effects of water stress caused by the eight-day irrigation interval and the delayed planting date.