ارزیابی پتانسیل عملکرد و روابط فنوتیپی و ژنتیکی صفات موثر بر عملکرد شکر سفید در ژنوتیپ های خارجی جدید چغندرقند

با هدف ارزیابی روابط فنوتیپی و ژنتیکی صفات موثر بر عملکرد شکر سفید، 13 ژنوتیپ خارجی جدید چغندر قند مورد بررسی قرار گرفت. ژنوتیپ‌ها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه‌های کرج و همدان در سال های زراعی 1401 و 1402 ارزیابی شدند. نتایج نشان داد سه ژنوتیپ f-21374، f-21375 و f-21092 حداکثر عملکرد شکر سفید را تولید کردند. در دو مکان، همبستگی فنوتیپی و ژنتیکی عملکرد شکر سفید با عیار قند، درصد شکر سفید، محتوی آلفا آمین و درصد استحصال قند مثبت و معنی دار و با محتوی سدیم ریشه، محتوی آلکالیته و درصد قند ملاس منفی و معنی دار بود. در همدان، صفات عملکرد ریشه، محتوی سدیم و ضریب استحصال قند  (99/89 =r2) و در کرج محتوی سدیم، عملکرد ریشه و محتوی آلفا آمین (8/96 =r2) به عنوان تاثیر گذارترین صفات بر عملکرد شکر سفید شناخته شدند. در همدان، عملکرد ریشه، محتوی سدیم و ضریب استحصال قند به صورت مستقیم اثر فنوتیپی و ژنتیکی مثبت و معنی داری بر عملکرد شکر سفید داشتند.؛در حالی که در کرج عملکرد ریشه و  آلفا آمین اثر مستقیم فنوتیپی و ژنتیکی مثبت و محتوی سدیم اثر مستقیم فنوتیپی و ژنتیکی منفی بر عملکرد شکر سفید نشان دادند. بر اساس نتایج آنالیز بای پلات دو عامل اول در همدان و کرج به ترتیب 5/78 و 80/88 درصد از کل واریانس داده ها را تبیین کردند. دو ژنوتیپ f-21375 و f-21092 به عنوان ژنوتیپ های مناسب و دو صفت عملکرد ریشه و محتوی سدیم به عنوان تاثیرگذارترین صفات شناخته شدند.

evaluation of yield potential and phenotypic and genetic relationships of traits affecting white sugar yield in new foreign genotypes of sugar beet

to evaluate the phenotypic and genetic relationships of traits affecting white sugar yield, 13 foreign sugar beet genotypes were investigated. genotypes were assessed using a randomized complete block design with four replications in karaj and hamadan stations in the 2022 and 2023 crop years. the results showed that three genotypes f-21374, f-21375, and f-21092 produced the maximum white sugar yield. in two locations, the phenotypic and genetic correlation of white sugar yield with sugar content, white sugar content, alpha amine content, and sugar extraction coefficient was positive and significant. at the same time, it was negative and significant with root sodium and alkalinity content, and molasses sugar percentage. in the hamadan, root yield, sodium content, and sugar extraction coefficient (r2= 89.99) were the most influential traits of white sugar yield. in the karaj, sodium content, root yield, and alpha amine content (r2= 96.8) were the most influential traits. in the hamedan, root yield, sodium content, and sugar extraction coefficient had a positive and significant phenotypic and genetic effect on white sugar yield. root yield and alpha amine showed a direct positive phenotypic and genetic effect in the karaj. in contrast, sodium content showed a direct negative phenotypic and genetic effect on white sugar yield. based on the biplot analysis results, the first two factors explained 78.5% and 88.80% of the total data variance in hamedan and karaj, respectively. two genotypes f-21375 and f-21092 were identified as suitable genotypes, and root performance and sodium content were recognized as the most effective traits.