اثر نانوسولفات روی و کود گوگرد بر اسانس و صفات فیتوشیمیایی سیاهدانه (nigella sativa) تحت تنش خشکی

تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر نانوسولفات روی و کود گوگرد بر اسانس و صفات فیتوشیمیایی سیاهدانه (nigella sativa) تحت تنش خشکی در سال زراعی 1402-1403 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خاتون آباد اصفهان انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و سه فاکتور به صورت اسپلیت فاکتوریل اجرا شد. عامل اول شامل تنش خشکی در سه سطح بدون تنش، 75 و 50 درصد ظرفیت زراعی مزرعه بود. عامل دوم کود گوگرد در سه سطح صفر، 150 و 300 کیلوگرم در هکتار و عامل سوم نانوسولفات روی در سه سطح شامل غلظت صفر، دو و چهار در هزار بود. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار روی جذب شده توسط گیاه به مقدار 082/0 درصد در تیمار اثر متقابل سه گانه بین حالت عدم اعمال تنش خشکی، مصرف 150 کیلوگرم در هکتار کود گوگرد و چهار در هزار سولفات روی حاصل شد که 32 درصد بیشتر از حالت اعمال تنش خشکی 50 درصد ظرفیت زراعی و عدم مصرف هر یک از کودهای سولفات روی یا کود گوگرد بود. بیشترین مقدار اسانس به مقدار 31/0 درصد در تیمار مصرف 300 کیلوگرم در هکتار کود گوگرد و تنش خشکی 50 درصد ظرفیت زراعی حاصل شد. این افزایش عملکرد می تواند ناشی از بهبود اجزای عملکرد مانند وزن هزار دانه، تعداد اندام زایشی و تعداد دانه در اندام زایشی باشد که افزایش عملکرد دانه را در پی داشته است. همچنین در تیمار فوق مقدار تیمول به عنوان مهمترین شاخص کیفی این گیاه افزایش یافت.

the effect of zinc nanosulfate and sulfur fertilizer on the essential oil and phytochemical characteristics of black seed (nigella sativa) under drought stress

this research was to investigate the zinc nanosulfate and sulfur fertilizer on the essential oil and phytochemical characteristics of nigella sativa under drought stress in 2023 at the khatunabad agricultural research station, isfahan. the research was conducted in a randomized complete block design with three replications and three factors in the form of split factorial. the first factor included drought stress in three levels without stress, 75% and 50% of the field capacity. the second factor was sulfur fertilizer at three levels (zero, 150, and 300 kgha-1 and the third factor was zinc nanosulfate at three levels including zero, two, and four per thousand. the results showed that a large amount of zinc absorbed (0.082%) was obtained in the triple interaction among the condition of without drought stress, application of 150 kgha-1 of sulfur fertilizer and four per thousand zinc sulfate, which was 32% more than 50% of field capacity and no zinc sulfate or sulfur fertilizer. the highest amount of essential oil in the treatment of 300 kgha-1 sulfur fertilizer and drought stress of 50% of the field capacity was obtained as 0.31%. this increase in yield can lead to the improvement of yield components such as the weight of one thousand seeds, the number of reproductive organs, and seed number in the reproductive organ, which lead to the increase of seed yield. also, in this treatment, the amount of thymol increased as the most important quality indicator of this plant.