تاثیر نیتراپایرین بر عملکرد ذرت و سورگوم علوفه‌ای در کشت خالص و مخلوط در شرایط متفاوت خاک‌ورزی

افزایش کاربرد کودهای شیمیایی و درصد بالای آبشویی آن‌ها منجر به کاهش کارایی آن‌ها و آلودگی محیط ‌زیست می‌شود. از این رو مهارکننده‌های نیتریفیکاسیون خاک می‌تواند کارایی جذب را افزایش و میزان هدررفت کودهای اوره را کاهش دهد. کشت مخلوط یکی از راهکارهای افزایش تنوع زیستی و بهبود کارایی تولید در واحد سطح می‌باشد؛ از این رو، کشت مخلوط ذرت و سورگوم علوفه‌ای در سطوح متفاوت کودی و خاک‌ورزی در سال زراعی 1401-1400 در شهرستان کرج اجرا شد. تیمارها شامل سامانه‌های خاک‌ورزی (مرسوم و بدون خاک‌ورزی)، انواع متفاوت کود نیتروژن (شاهد، اوره و اوره + نیتراپایرین) بودند. الگوهای کشت نیز شامل کشت خالص سورگوم، ذرت علوفه‌ای و کشت مخلوط جایگزینی (50:50) آن‌ها بودند. نتایج نشان داد بالاترین ارتفاع بوته (83/268 سانتی‌متر)، وزن تر علوفه (67/8 کیلوگرم در متر مربع) و نور جذب شده (32/1135 مگاژول در متر مربع) در خاک‌ورزی مرسوم و تیمار اوره + نیتراپایرین به دست آمد. بالاترین میزان ler (14/1) و محتوی کلروفیل (18/70 درصد) در خاک‌ورزی مرسوم و اوره + نیتراپایرین بود. به طور کلی، نتایج نشان داد خاک‌ورزی مرسوم نسبت به بدون خاک‌ورزی عملکرد بالاتری در کلیه صفات داشت و این به دلیل نفوذ بهتر ریشه و آب می‌باشد. کاربرد نیتراپایرین نیز با نگه داشت اوره در محیط ریشه منجر به افزایش جذب و عملکرد شد. کشت مخلوط نسبت به خالص برتری داشت و این می‌تواند در کاهش مصرف آب با توجه به مقاومت سورگوم علوفه‌ای به خشکی اثرگذار باشد.

effects of nitrapyrin on yield of forage maize and sorghum in monoculture and intercropping under different tillage systems

increasing the application of chemical fertilizers and their high leaching rates leads to decreased consumption efficiency and environmental pollution. therefore, soil nitrification inhibitors could enhance absorption efficiency and reduce the loss of urea fertilizer. intercropping is one of the strategies to increase biodiversity and improve production efficiency per unit area; therefore, the intercropping of maize and forage sorghum was conducted in fields with different fertilizer and soil tillage systems in 2021-2022. the treatments included two tillage systems (conventional and no-tillage), three fertilizer types (control, urea, and urea + nitrapyrin). the cropping patterns were monoculture of forage maize and sorghum, and alternatives intercropping). the results showed that the highest plant height (268.83 cm), fresh forage weight (8.67 kg. m-2), and absorbed light (1135.32 mj.m-2) were obtained in conventional tillage and urea + nitrapyrin treatment. the highest ler (1.14) and chlorophyll content (70.18%) were achieved in conventional tillage and urea + nitrapyrin treatment. in general, the results indicated that conventional tillage compared to no-tillage systems had higher performance in all traits. this superiority is attributed to better root penetration and water infiltration. application of nitrapyrin, combined with maintaining urea in the root zone, enhanced absorption and overall performance. intercropping demonstrated superiority over monocropping, which could significantly contribute to reducing water consumption, especially considering sorghum’s drought resistance.