بررسی تاثیر عصاره مخمر و 24-اپی‌براسینولید برصفات فیزیولوژیکی و عملکرد لوبیا چشم‌بلبلی (vigna unguiculata l.) تحت شرایط کم‌آبیاری

کم آبیاری یکی از راهکارهای بهینه سازی مصرف آب و مطلوب ترین روش در مصرف آب کمتر به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک می باشد. همچنین تنظیم کننده‌های رشد می‌توانند به عنوان یک راهکار کمکی برای گیاهان در شرایط کم آبیاری باشند. این پژوهش، به منظور ارزیابی اثرات عصاره مخمر و 24-اپی‌براسینولید در شرایط کم آبیاری در قالب آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1400 در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود اجرا شد. تیمارها شامل سطوح آبیاری (هشت، 12 و 16 روز)، محلول پاشی عصاره مخمر (صفر و 12 گرم در لیتر) و 24-اپی براسینولید (صفر، پنج و 10 میکرومولار) بودند. در دور آبیاری 12 و 16 روز عملکرد دانه به ترتیب 21.80 و 25.61 درصد نسبت به دور آبیاری هشت روز کاهش یافت. محلول پاشی با 10 میکرومولار براسینولید و عصاره مخمر به ترتیب موجب افزایش 10.14 و 20.28 درصدی عملکرد دانه شدند. کلروفیل کل در دور آبیاری 12 و 16 روز نسبت به دور آبیاری هشت روز، به ترتیب 15.71 و 47.54 درصد کاهش نشان داد، در حالی که کاربرد 10 میکرومولار براسینولید به همراه عصاره مخمر محتوای آن را تا 57.69 درصد افزایش داد. فعالیت آنزیم های آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز در دور آبیاری 16 روز با کاربرد 10 میکرومولار براسینولید و عصاره مخمر به ترتیب 314.63 و 194.73 درصد نسبت به دور آبیاری 8 روز، افزایش یافتند. لازم به ذکر است، میزان پرولین (52.85 درصد)، فلاونوئید (109.89 درصد) و مالون دی آلدئید (96.33 درصد) در دور آبیاری 16روز نسبت به دور آبیاری 8 روز افزایش یافتند. نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد 12 گرم در لیتر عصاره مخمر به همراه 10 میکرومولار براسینولید جهت افزایش عملکرد دانه و کاهش اثرات کم آبیاری در لوبیا چشم بلبلی موثر است.

evaluating the impact of yeast extract and 24-epi-brassinolid treatments on physiological characteristics and yield of cowpea (vigna unguiculata l.) under water deficiency condition

water deficiency is an effective method to optimize water consumption, particularly in arid and semi-arid regions, making it a highly desirable approach for reducing water use. additionally, growth regulators can serve as a supplementary strategy for plants under water deficiency conditions. this research evaluated the effects of yeast extract and 24-epibrasinolide under various irrigation conditions. it was conducted as a factorial split-plot experiment based on a randomized complete block design with three replications. the treatments included different irrigation intervals (8, 12, and 16 days), spraying of yeast extract (0 and 12 g/l), and 24-epibrassinolide (0, 5, and 10 μm). during the 12 and 16-day irrigation periods, seed yield decreased by 21.80% and 25.61%, respectively, compared to the 8-day irrigation period. however, foliar spraying with 10 μm 24-epibrassinolide and yeast extract increased seed yield by 10.14% and 20.28%, respectively. additionally, total chlorophyll content decreased by 15.71% and 47.54% during the 12 and 16-day irrigation periods compared to the 8 days. the application of 10 μm 24-epibrassinolide along with yeast extract increased chlorophyll content by 57.69%. in the 16-day irrigation cycle, the activity of ascorbate peroxidase and catalase enzymes increased by 314.63% and 194.73%, respectively, using 10 μm brassinolide and yeast extract. additionally, the levels of proline, flavonoid, and malondialdehyde increased by 52.85%, 109.89%, and 96.33%, respectively, in the 16-day irrigation cycle compared to the 8-day irrigation period. this research demonstrated that applying 12 g per liter of yeast extract combined with 10 μm brassinolide effectively increases seed yield and mitigates the impact of low irrigation in cowpeas.