نقش متمایز هیجان منفی، دیسفوریا و مانیا در پیش‌بینی علائم و نشانه‌های اختلالات هیجانی

مقدمه: مطالعه پیشینه نظری و ادبیات پژوهشی مطرح می‌‌کنند که هیجان‌منفی به عنوان عامل زمینه‌ساز در آسیب‌شناسی اختلالات‌هیجانی نقش بسزایی دارد. با این حال به‌نظر می‌رسد متغیرهای دیگری همچون مانیا و دیسفوریا نیز در این رابطه دخیل هستند. این پژوهش با هدف بررسی نقش هیجان‌منفی، دیسفوریا و مانیا در پیش‌بینی علایم و نشانه‌های اختلالات هیجانی صورت گرفت. روش:طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود.نمونه موردمطالعه شامل 380 دانشجو در مقاطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی‌ارشدو دکترا بود که به‌شیوه نمونه در دسترس انتخاب شدند.لینک پرسشنامه آنلاین در شبکه‌های مجازی قرار داده‌شد و از شرکت‌کنندگان خواسته‌شدکه برنامه‌عاطفه‌مثبت و منفی واتسون (1999)، سیاهه‌علائم‌افسردگی و اضطراب واتسون (2007)، مقیاس نئپین دیسفوریا برل و استارچویج (2012) و مقیاس خودگزارشی مانیا آلتمن (1997) را تکمیل کنند. برای تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون چندگانه و جهت برازش مدل‌مفهومی با مدل‌مشاهده‌شده از تحلیل‌مسیر استفاده شد. یافته‌ها:یافته‌ها نشان داد بین هیجان منفی با پانیک، اضطراب اجتماعی و افسردگی رابطه مثبت معنادار ‌‌‌‌‌وجود دارد. همچنین رابطه دیسفوریا با پانیک، اضطراب اجتماعی و افسردگی نیز مثبت و ازنظر آماری معنادار است. از طرفی ارتباط مانیا با پانیک، اضطراب اجتماعی و افسردگی منفی و ازنظر آماری معنادار می‌باشد.نتیجه‌گیری:براساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت سازه‌های سنتی در آسیب‌شناسی روانی همچون دیسفوریا و مانیا همچنان نقش موثری در تبیین واریانس اختلالات‌هیجانی دارند و تکیه صِرف بر هیجان منفی محدودیت‌های نظری و بالینی در درمان به‌همراه خواهد داشت. چراکه پس از شناسایی دقیق عوامل موثر در اختلالات‌هیجانی، می‌توان برنامه‌های مداخله‌ای متناسب با هر اختلال را طرح‌ریزی کرد.

the distinct role of negative emotion, dysphoria, and mania in predicting the symptoms of emotional disorders

background: the study of the theoretical background and research literature suggest that negative emotion plays a significant role as a foundational factor in the pathology of emotional disorders. however, it seems that other variables such as mania and dysphoria are also involved in this relationship. this research was conducted with the aim of investigating the role of negative affect, dysphoria and mania in predicting the signs and symptoms of emotional disorders.methods: the statistical population of this study included all students of tabriz university who were studying between 2023-2024. for that purpose, a sample comprising 380 students were selected using available sampling. an online execution forms was prepared and participants completed positive and negative affect schedule- expanded form (panas-x), inventory of depression and anxiety symptoms (idas), nepean dysphoria scale (nds), and altman self-report mania scale (asrm) via online forms. data was analyzed by path analysis and multiple regression in spss v.24.results: results showed that negative emotion, dysphoria and mania positively and significantly predicted panic, social anxiety and depression.conclusion: based on this, it can be concluded that traditional constructs in psychopathology, such as dysphoria and mania, still play an effective role in explaining the variance of emotional disorders, and relying only on negative emotions will have theoretical and clinical limitations in treatment. because after the accurate identification of the effective factors in emotional disorders, it is possible to design suitable therapeutic intervention for each disorder.