مقایسه اثربخشی گروه درمانی شناختی-رفتاری و بهشیاری مبتنی بر شناخت بر کاهش عود در افراد وابسته به مواد افیونی

مقدمه: عود مصرف مواد افیونی از چالش‌های مهم درمان وابستگی است و روش‌های موثر درمانی می‌توانند نقش بسزایی در کاهش آن داشته باشند. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی شناختی-رفتاری و گروه‌درمانی بهشیاری مبتنی بر شناخت در کاهش عود در افراد وابسته به مواد افیونی انجام شد روش: مطالعه به روش شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل صورت گرفت. جامعه آماری شامل افراد وابسته به مواد افیونی مراجعه‌کننده به مرکز ترک اعتیاد شهرستان سرپل ذهاب در نیمه اول سال 1396 بود. از میان داوطلبان واجد شرایط، 36 نفر با تشخیص وابستگی به مواد افیونی به‌صورت تصادفی انتخاب و در سه گروه 12 نفری (گروه‌درمانی شناختی-رفتاری، گروه‌درمانی بهشیاری مبتنی بر شناخت، و گروه کنترل) جایگزین شدند. داده‌ها با استفاده از مقیاس پیش‌بینی عود گردآوری شد. گروه‌درمانی بهشیاری مبتنی بر شناخت در 8 جلسه 2 ساعته و گروه‌درمانی شناختی-رفتاری در 12 جلسه 90 دقیقه‌ای ارائه شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل‌ها نشان داد بین سه گروه تفاوت معناداری از نظر تاثیر بر قدرت میل (0.36=η²، 0.001p<)، احتمال مصرف (0.41=η²، 0.001p<)، و ترکیب خطی خرده‌مقیاس‌های قدرت میل و احتمال مصرف (0.77=η²، 0.001p< ) وجود دارد. گروه بهشیاری مبتنی بر شناخت نسبت به گروه شناختی-رفتاری و گروه کنترل نمرات پایین‌تری در قدرت میل و احتمال مصرف مواد داشت. نتیجه‌گیری: هر دو روش گروه‌درمانی شناختی-رفتاری و بهشیاری مبتنی بر شناخت در کاهش عود مواد افیونی موثرند، اما روش بهشیاری مبتنی بر شناخت اثربخشی بیشتری نشان داد. این یافته‌ها بر لزوم بهره‌گیری از مداخلات مبتنی بر بهشیاری در درمان وابستگی به مواد تاکید دارد.

comparing the effectiveness of cognitive-behavioral group therapy and mindfulness-based cognitive therapy in reducing relapse among individuals with opioid dependence

background: opioid relapse remains one of the major challenges in the treatment of addiction. effective therapeutic methods can play a significant role in reducing relapse rates. this study aimed to compare the effectiveness of cognitive-behavioral group therapy (cbt) and mindfulness-based cognitive therapy (mbct) in reducing relapse rates among individuals with opioid dependence.method: a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and control groups was employed. the statistical population included individuals with opioid dependence who attended an addiction treatment center in sarpol-e zahab during the first half of 2017. among eligible volunteers, 36 participants diagnosed with opioid dependence were randomly assigned to three groups of 12 (cbt, mbct, and control). data were collected using the relapse prediction scale. the mbct intervention consisted of eight 2-hour sessions, while cbt was delivered in twelve 90-minute sessions.results: analysis revealed significant differences between the three groups in terms of their effects on craving intensity (η²= 0.36, p< 0.001), likelihood of substance use (η²= 0.41, p< 0.001), and the linear combination of craving intensity and likelihood of use (η²= 0.77, p< 0.001). the mbct group showed significantly lower scores in craving intensity and likelihood of substance use compared to the cbt and control groups.conclusion: both cbt and mbct are effective in reducing relapse among individuals with opioid dependence. however, mbct demonstrated superior effectiveness, highlighting the importance of incorporating mindfulness-based interventions in addiction treatment programs.