جهاد تبیین درسبکِ شعری کمینه گرا: واکاوی ترامتنی کوته سروده های غلامرضا کافی

ادبیات پایداری معناگراست و محتوای آن می تواند در هر قالبی ظاهر شود. اشعار کمینه گرا سهمی ویژه در ادبیات پایداری معاصر دارند و درراستای جهاد تبیین بر سه محور عمده ی یادآوری، بازخواست و واگویه مطرح می شوند. غلامرضا کافی با پیروی از اصول کمینه گرایی، کوتاه سروده هایی را آفریده است که با داشتن ویژگی های صوری و محتوایی همچون حجم محدود، واقع گرایی و سادگی کلام نشانگر مهارت وی در این سبک نوین ادبی هستند. هدف از پژوهش حاضر این است که در چارچوب نظریه‌ی ترامتنیتِ ژنت به واکاوی مجموعه اشعار ترانک ها (1384) و مسافر ایستگاه بعد (1396) بپردازد و نقش روابط ترامتنی این آثار برگزیده را در پیشبرد جهاد تبیین نشان دهد. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی با استفاده از نرم‌افزار25spss است. میزان فراوانی و درصد وقوع گونه های ترامتنی و عناصر سازنده ی جهاد تبیین بر مبنای آزمون خی دو محاسبه خواهند شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که «سرمتنیت» و «اخلاق مداری-زمان آگاهی» در مجموعه اشعار ترانک ها (1384) و مسافر ایستگاه بعد (1396) به‌ترتیب دارای فراوانی و درصد وقوع بیشتری نسبت به سایر گونه های ترامتنی و عناصر سازنده ی جهاد تبیین هستند و میان آن ها رابطه ی معناداری وجود دارد. غلامرضا کافی در این آثار برگزیده، عناصر سازنده ی جهاد تبیین را با شگردهای زبانی برجسته کرده است. این کوتاه سروده های عاطفه مند و معناپسند محل نمود وجه انتقادی هستند که با سبک های هندی و خراسانی رابطه ی سرمتنی دارند و افق های تازه ای از معنای ناب را برای خوانندگان تبیین می کنند.

jihad of explanation in minimal poetic style: transtextual analysis of gholamreza kafi’s short poems

resistance literature is a thematic category whose content may appear in different forms of poetry. minimal poems do have an especial share in contemporary resistance literature and when used with the purpose of “jihad of explanation”, they revolve around three main pivots of reminding, interrogating and complaining. gholamreza kafi has created short poems in line with the principles of minimalism such as limited length, realism and simplicity of language, which mark his skill in this new poetic style. this study aims at analysing kafi’s collections of poetry, short songs (2005) and passenger of the next station (2017) within the framework of gerard genette’s theory of transtextuality. it seeks to determine the role of transtextual relations in promoting jihad of explanation. this study is conducted by using descriptive-analytic methodology and the data is analysed by the use of spss25 software. the frequencies of transtextual types and the components that promote “jihad of explanation” are evaluated by chi-square test. the findings indicate that “architextuality” and “time-consciousness” have the highest frequency and percentage among transtextual types and components promoting jihad of explanation and there is a meaningful relation between them. in these two collections, kafi has chosen free style for foregrounding the promoting components of jihad of explanation by means of linguistic techniques such as “lexical play”. these impressive and meaningful short poems depict didactic and lovely aspects, which have architextual relationship with khorasani and hindi styles.