تاثیر عصاره کشت و هموژنایت سلولی قارچ serendipita indicaبر میزان و ترکیب شیمیایی اسانس و برخی صفات فیزیولوژیکی بادرنجبویه (melissa officinalis l.)

بادرنجبویه (melissa officinalis l.) گیاهی چند ساله است که دارای فعالیت های آنتی اکسیدانی، ضد باکتریایی، ضد التهابی، ضد قارچی و ضد سرطانی است. پژوهش حاضر، با هدف بررسی تاثیر محلول پاشی عصاره کشت (0 و ½ حجمی/حجمی)، هموژنایت سلولی قارچ  serendipita indica (20، 40، 80 و160 میلی گرم در لیتر) و اثر توام آنها بر ترکیب شیمیایی، میزان اسانس و برخی صفات فیزیولوژیکی بادرنجبویه در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. در اسانس بادرنجبویه، 38 ترکیب شناسایی شد که عمده ترین آنها به ترتیب سیترونلال، گاما-3-کارن، ترانس -کاروئول، سیترال و لینالول (در مجموع 77/25 تا 20/40 درصد) بودند. نتایج نشان دادند اثر تیمارها بر میزان ترکیبات عمده بادرنجبویه در سطح احتمال 1 درصد بسیار معنی دار بود. بیشترین محتوای اسانس (28/0 درصد) و ترکیبات عمده اسانس بادرنجبویه شامل سیترونلال، ترانس-کاروئول، سیترال و لینالول (به ترتیب 32، 56، 58، 74 و 63 درصد بیشتر از گیاهان شاهد) توسط تیمار ½ عصاره کشت+160 میلی گرم در لیتر هموژنایت سلولی و کمترین آنها در تیمار شاهد (بدون محرک) بدست آمد. نتایج نشان دادند نوع و مقدار این محرک ها، به طور معنی داری بر میزان کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، کاروتنوئیدها، قندهای محلول، محتوای مالون دی آلدهید، پرولین و فلاونوئیدها نسبت به شاهد تاثیر گذاشت. سیترال با سیترونلال، ترانس-کاروئول و لینالول همبستگی مثبت و معنی دار نشان داد (p≤0.01). نقشه حرارتی برای صفات مورد بررسی، بین شاهد و تیمارهای این محرک ها خوشه بندی متمایزی نشان داد. در مجموع، کاربرد برگی عصاره کشت و هموژنایت سلولی قارچ s. indica به عنوان یک محرک زیستی برای بهبود تولید اسانس بادرنجبویه و ترکیبات عمده آن پیشنهاد می شود.

effect of culture filtrate and serendipita indica cell homogenate on content and chemical composition of essential oil and some physiological traits of lemon balm (melissa officinalis l.)

lemon balm (melissa officinalis l.) is a perennial herb that has antioxidant, anti-bacterial, anti-inflammatory, antifungal, and antitumor activities. the present study aimed to investigate the effect of foliar application of culture filtrate (0 and ½ v/v), serendipita indica cell homogenate (20, 40, 80, and 160 mg/l), and their combined effect on the content and chemical composition of essential oil and some physiological traits of lemon balm in a completely randomized design with three replications. a total of 38 compounds were identified in m. officinalis essential oils, with the major constituents being citronellal, γ-3-carene, trans-carveol, citral, and linalool (total 25.77 to 40.20%), respectively. the results showed that the effect of treatments on the content of major components of lemon balm essential oil was highly significant at the 1% probability level. the highest essential oil content (0.28%) and major compounds, including citronellal, trans-carveol, citral, and linalool (32, 56, 58, 74, and 63% higher than those in the control plants, respectively) were obtained by ½ culture filtrate plus 160 mg/l cell homogenate treatment. the lowest amount was received in the control treatment (without elicitor). the results showed that the type and amount of these elicitors significantly affected the amount of chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, carotenoids, soluble sugar, malondialdehyde content, proline, and flavonoids compared to the control. citral showed a positive and significant correlation with citronellal, trans-carveol, and linalool (p ≤ 0.01). the heatmap for the studied traits showed a distinct clustering between the control and the treatments of these elicitors. overall, foliar application of s. indica culture filtrate and cell homogenate is suggested as a biotic elicitor to improve the production of m. officinalis essential oil and its major compounds.