تاثیر تنظیم کننده‌های رشد گیاهی و محرک‌های زیستی بر کالوس‌زایی گیاه پروانش

گیاه پروانش(catharanthus roseus)  به علّت تولید آلکالوئیدهای  وین‌کریستین و وین‌بلاستین اهمیت بالایی دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی بهترین روش ضدعفونی بذر و تاثیر تنظیم کننده های رشد گیاهی و محرک های زیستی بر کالوس‌زایی گیاه پروانش است. ابتدا بررسی بهترین روش ضدعفونی با بیشترین درصد زنده مانی بذر توسط درصدهای مختلف هیپوکلریت سدیم( 1.5، 2.5 و 5 درصد) انجام شد، سپس از هورمون های 2.4-d (0.5، 1، 1.5 میلی گرم در لیتر)، naa (0.5، 1، 3 میلی گرم در لیتر) و bap (0.5، 1، 3 میلی گرم در لیتر) ، اسیدآسکوربیک (50، 100 و 150 میلی گرم در لیتر)، ملاتونین (50، 100 و 150میلی گرم در لیتر) و عصاره مخمر (50، 100 و 150 میلی گرم در لیتر) استفاده شد. نتایج  نشان دادند بهترین روش ضدعفونی بذر با بیشترین درصد بقا و کمترین درصد آلودگی قارچی و باکتریایی مربوط به ضدعفونی هیپوکلریت سدیم 2.5 درصد و محیط کشت مناسب برای رشد کالوس محیط کشت ms حاوی 1 میلی‌گرم در لیتر naa و 1 میلی‌گرم در لیتر bap است. در تیمار اسید آسکوربیک بالاترین وزن تر کالوس در تیمار mg/l150 اسیدآسکوربیک (0.0872) مشاهده شد که کمترین تغییر رنگ (قهوه‌ای شدن) را داشت. نتایج حاصل از بررسی صفات ریخت شناسی کالوس‌های تحت تیمار ملاتونین و عصاره مخمر نشان دادند بیشترین درصد کالوس‌زایی و وزن تر کالوس مربوط به عصاره مخمر در غلظت‌mg/l  150 است. به طورکلی ضدعفونی بذر با هیپوکلریت سدیم 5/2 درصد و محیط کشت ms حاوی 1 میلی‌گرم در لیتر naa و 1 میلی‌گرم در لیترbap  برای کالوس‌زایی بهینه شد. همچنین،  mg/l150 اسید آسکوربیک و mg/l150 عصاره مخمر بیشترین وزن و کیفیت کالوس را به همراه داشتند.

the effect of plant growth regulators and biostimulants on callus formation of catharanthus roseus

catharanthus roseus is a medicinal plant that is of great importance due to its abundant producti on of the alkaloids vincristine and vinblastine and their use in the production of anticancer drugs. given the high price of these compounds and their small amounts in this plant, efforts to increasethe production of these compounds have led to extensive research on this plant. the aim of thepresent study is to investigate and test various factors affecting callus formation in catharanthusroseus, such as plant hormones (2.4 d (0.5, 1, 1.5 mg/l), naa (0.5, 1, 3 mg/l), and bap (0.5, 1, 3mg/l)), ascorbic a cid (50, 100, and 150 mg/l), melatonin, and yeast extract (50, 100, and 150mg/l), as well as to investigate the best method for disinfecting catharanthus roseus seeds. theresults of the study showed that for disinfection of parvansh seeds, the best metho d with the highestpercentage of survival and the lowest percentage of fungal and bacterial contamination is related tothe anti infection of sodium hypochlorite at 2.5%. also, the appropriate culture medium for callusgrowth is ms culture medium containin g 1 mg/l naa and 1 mg/l bap. also, in the ascorbic acidtreatment, the highest fresh weight of callus was observed in the 150 mg/l ascorbic acid treatment(0.0872), which had the least color change (browning). also, the results of examining themorphologic al characteristics of calluses treated with melatonin and yeast extract showed that thehighest percentage of callus formation and the highest fresh weight of callus were related to yeastextract at a concentration of 150 mg/l l.