تاثیر پرایمینگ بر سیستم آنتی‌اکسیدانی و شاخص‌های فرسودگی بذر تریتیکاله (x triticosecale)

برای بررسی تاثیر پرایمینگ توسط ترکیبات مختلف بر آنزیم های آنتی اکسیدانی، فرآورده های میلارد و آمادوری و مالون دی الدئید بذور تریتیکاله تحت تاثیر پیری تسریع شده آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1402 در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی بذر دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارها شامل سه سطح فرسودگی (75%، 85% و 95%) و شش سطح پرایمینگ شامل شاهد، هیدرو پرایمینگ، پرایمینگ با سیتوکینین، پرایمینگ با اسپرمیدین، پرایمینگ با سالیسیلیک اسید و پرایمینگ با اکسین (هورمون های مورد استفاده با غلظت 1 میلی مولار بر اساس نتایج آزمون مقدماتی در نظر گرفته شدند. در آزمون مقدماتی غلظت های 0.25، 0.5، 1، 1.5 و 2 میلی مولار از هر هورمون استفاده شد که مناسب ترین غلظت 1 میلی مولار بود) هستند. نتایج نشان دادند پرایمینگ با اکسین بیش ترین افزایش را در فعالیت آنزیم های کاتالاز (40.39 %)، سوپر اکسید دیسموتاز (46.7 %)، پلی فنل اکسیداز (73.01 %) و کایاگول پراکسیداز (17.56 %) نسبت به شاهد ایجاد کرد. همچنین میزان مالون دی الدئید (21.1 نانومول در گرم وزن تر)، پراکسید هیدروژن (103 نانومول در گرم وزن تازه) و سوپراکسید (35 u*1000) در پرایمینگ با اکسین کم ترین میزان را نشان داد. همچنین میزان فرآورده های میلارد و آمادوری در اثر فرسودگی افزایش یافتند، ولی در پرایمینگ با اکسین به ترتیب 0.63 و 0.017 کاهش نشان داد. به طور کلی، نتایج نشان دادند تیمار بذر با اکسین با تحریک آنزیم های آنتی اکسیدانی و خنثی کردن رادیکال های آزاد می تواند اثرات مضر فرسودگی را بر برخی صفات گیاهچه تریتیکاله کاهش داده و رشد گیاهچه را بهبود بخشد.

the effect of priming on the antioxidant system and seed deterioration indices of triticale (x triticosecale)

to examine the effect of priming on germination indices and some biochemical traits of deteriorated triticale seeds, a factorial experiment was performed in a completely randomized design with three replications at the laboratory of seed science and technology, faculty of agriculture and natural resources, university of mohaghegh ardabili in 2023. treatments included seed deterioration (5%, 15%, and 25%) and priming (no prime, distilled water, cytokinin, spermidine, salicylic acid, and auxin). the hormones used were prepared at a concentration of 1 mm based on preliminary test results. in the initial test, concentrations of 0.25, 0.5, 1, 1.5, and 2 mm of each hormone were tested, and the most suitable concentration was found to be 1 mm. the results showed that priming with auxin caused the most significant increase in the activities of catalase (40.39%), superoxide dismutase (46.7%), polyphenol oxidase (73.01%), and kayagol peroxidase (17.56%) compared to the control. additionally, the levels of malondialdehyde (21.1 nmol/g fresh weight), hydrogen peroxide (103 nmol/g fresh weight), and superoxide (35 units) were the lowest in priming with auxin. the levels of maillard and amadori products increased due to exhaustion, but decreased by 0.63 and 0.017, respectively, in priming with auxin. in general, the results indicate that seed treatment with auxin can mitigate the detrimental effects of exhaustion on certain triticale seedling traits and enhance seedling growth by stimulating antioxidant enzymes and neutralizing free radicals.