بازخوانی نقش و کارکرد بازتاب اسطوره در آثار چهار شاعر شاخص شعر رمانتیک افغانستان

اسطوره‌ها، به‌عنوان نمادهای روایت‌مند و تصویرهای فرهنگی‌شده، منابعی سرشار از استعاره‌ها، الگو‌ها و کهن‌الگوهای فرهنگی‌اند که امکان توسعۀ لایه‌های معنایی و بلاغی آثار ادبی را فراهم می‌کنند و به شاعران این فرصت را می‌دهند تا با ایجاد پلی میان گذشته و حال، مخاطب را به سفری در زمان و فرهنگ دعوت کنند. این عناصر فرهنگی در ادوار مختلف شعر فارسی بازتابی گسترده داشته و به گونه‌های مختلف در تصویرسازی و مضمون‌پردازی شاعران نقش برجسته ایفا کرده‌اند. در شعر معاصر افغانستان نیز این سازۀ فرهنگی با نقش و کارکردهای متنوع تبارز یافته و شاعران با رویکردهای متنوع در کاربست مفاهیم مختلف از بازتولید اسطوره‌ سوده برده‌اند. به همین سبب، پژوهش حاضر تلاش دارد تا برمبنای منابع کتابخانه‌ای و براساس روش توصیفی- تحلیلی، چگونگی بهره‌گیری پیشگامان شعر رمانتیک افغانستان از عناصر اسطوره‌ای را بررسی و تحلیل کند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که بازتاب اسطوره در شعر رمانتیک افغانستان، ضمن احیا و تقویت هویت ملی‌فرهنگی، کارکردهای الگوسازی، نقد اجتماعی‌سیاسی، ایجاد پیوند میان گذشته و حال، تقویت بارمعنایی و بلاغی، توصیف مفاهیم انتزاعی، بازتاب عواطف نوستالژیک، تبیین مفاهیم عرفانی و زیبایی‌شناختی را دربر دارد.

revision of the role and function of mythic reflection in the works of four prominent romantic poets of afghanistan

myths—narrative symbols and culturally shaped images—serve as rich reservoirs of metaphors, patterns, and cultural archetypes that expand the semantic and rhetorical layers of literary works. they offer poets the opportunity to bridge past and present, inviting readers on a journey through time and culture. throughout the history of persian poetry, these cultural elements have been widely reflected and have played a significant role in imagery and thematic development. in contemporary afghan poetry as well, myth has appeared with diverse roles and functions; poets, each through their own approaches, have drawn upon mythic concepts to enrich and regenerate meaning. accordingly, this study seeks—based on library sources and through a descriptive-analytical method—to examine how the pioneers of afghan romantic poetry employ mythological elements in their works. the findings indicate that the reflection of myth in afghan romantic poetry not only revitalizes and strengthens national–cultural identity but also fulfills various functions such as model-making, sociopolitical critique, creating continuity between past and present, reinforcing semantic and rhetorical depth, expressing abstract concepts, evoking nostalgic emotions, and articulating mystical and aesthetic ideas.