واکاوی جامعه شناختی پیامدهای کولونیالیسم بریتانیایی از استعمار کردستان تا قرارداد سایکس‌ پیکو در رمان دختر کاه فروش اثر نَبَز گُوران

نَبَز گُوران از رمان‌نویسان کُرد در دورۀ معاصر است که رویکرد ویژۀ وی در آثار اَدبی‌اش معطوف به بازنمایی رنج‌های مردم کُرد در سرزمین‌های تحت سلطۀ دولت‌های استعمارگر، توتالیتر و فاشیستی و تصویر انسانیّتِ منکوب‌شدۀ انسان معاصر در دورۀ هژمونی جنگ و خشونت بر سرنوشت مردم استبدادزده است. رمان دختر کاه‌فروش که در آن به تصویرسازی زندگی تراژیک دختر کاه‌فروش و رویدادهای سیاسی معاصر با دورۀ وی پرداخته شده، روایتی رئالیستی از رخدادهای اجتماعی‌ سیاسیِ برآمده از سلطۀ استبدادی قاجار و استعمار بریتانیا بر سرزمین‌های کُردنشین است که سرنوشت مردمانش در گردابۀ استعمار، به رنج و بی‌بهر‌گی از استقلال و آزادی سیاسی و بی‌خویشتنی و پایمال‌شدن کرامت انسانی و تاراج ثروت‌های ملّی و چندپارگی مرزهای جغرافیایی می‌انجامد. از آن روی که تاکنون جستار مستقلّی به بررسی پیامدهای هژمونی استعمار بریتانیا در رمان دختر کاه‌فروش نپرداخته است، نگارنده در پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی این پدیده در این رمان بپردازد. مسالۀ بنیادین پژوهش حاضر این است که بُنمایه‌های استعمار و کولونیالیسم، چگونه و در چه قالب‌هایی در رمان دختر کاه‌فروش، نمود یافته و با چه مفاهیمی پیوند خورده است؟ جهت بررسی این مساله، نگارنده از روش توصیفی‌ تحلیلی مُبتنی بر بررسیِ جامعه‌شناختی بُن‌مایه‌های کولونیالیسم در این رمان بهره گرفته‌‌ است. غصب و اِشغال سرزمین، تقسیم و چندپارگی جغرافیایی کردستان، غارت منابع و ثروت‌های سرزمین‌های کُردنشین و تعیین حاکمان دست‌نشانده از پُربسامدترین پیامدهای هژمونی استعمار انگلیس بر کردستان در رمان دختر کاه‌فروش است که با رویکرد تاریخی‌ سیاسیِ همه‌سونگر، روایتگر رنجی جانکاه و پایمال‌سازی هویّتِ دیگریِ کُرد در فرایند نگرش به خاورمیانه و انسان شرقی به‌عنوان اُرگانیسم‌های مادّیِ فرآوری و بازدهی در چرخۀ تامین نیازهای جهان امپریالیستی غرب است.

sociological analysis of the consequences of british colonialism from the colonization of kurdistan to sykes-picot treaty in the novel the straw seller’s girl by nabaz goran

nabaz goran is one of the kurdish novelists in the contemporary period, whose special approach in his literary works is aimed at representing the sufferings of the kurdish people in the lands under the domination of the colonialist, totalitarian and fascist governments and the image of the oppressed humanity of the contemporary human in the period of hegemony of war and violence on the fate of the oppressed people. the novel the straw seller’s girl, in which the tragic life of the straw seller’s girl and the contemporary political events of her era are depicted, is a realistic account of socio-political events arising from the authoritarian rule of the qajar and the british colonization of the kurdish lands that the fate of its people in the vortex of colonialism leads to suffering and ineffectiveness of independence and political freedom, alienation and trampling of human dignity, looting of national wealth and fragmentation of geographical borders. given that so far no independent research has investigated the consequences of british colonialism in the novel the straw seller’s girl, this research aims to investigate this phenomenon in this novel. the fundamental issue of the current research is that how and in what formats the features of colonialism are manifested in the novel the straw seller’s girl and what concepts they are linked to. in order to investigate this issue, the author has used the descriptive-analytical method based on the sociological investigation of the features of colonialism in this novel. the usurpation and occupation of the land, the geographical division and fragmentation of kurdistan, the looting of the resources and wealth of the kurdish lands and the appointment of the rulers are among the most frequent consequences of the british colonial over kurdistan in the novel the straw seller’s girl that, with a comprehensive historical-political approach, narrates the bitter suffering and trampling of another kurdish identity in the process of looking at the middle east and eastern man as material organisms of processing and productivity in the cycle of providing the needs of the western imperialist world.