تحلیل نقش استراتژیک کتابخانه‌های عمومی در عرصه ژئوپلیتیک اطلاعات ایران

هدف:هدف اصلی پژوهش، تحلیل نقش راهبردی کتابخانه‌های عمومی در ژئوپلیتیک اطلاعات ایران است. این پژوهش، از نظر هدف، کاربردی با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی)است. روش شناسی: برای گردآوری اطلاعات بخش کیفی از مصاحبه نیمه ساختار یافته و در بخش کمّی از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. جامعه‌ آماری در بخش کیفی، 13 نفر از خبرگان و اساتید دانشگاه است که با روش هدفمند مبتنی بر معیار انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از روش تحلیل محتوای کیفی انجام یافت. جامعه بخش کمّی پژوهش شامل مدیران‌کل و معاونان ادارات‌کل کتابخانه‌های عمومی کشور وکتابداران استان های دارای کتابخانه اصلی و مرکزی در پنج خوشه شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز کشور شامل 10 استان بود و 201 پرسشنامه کامل پس از پاسخگویی دریافت شده و تحلیل یافته ها از طریق تحلیل عاملی انجام پذیرفت. یافنه ها:یافته‌ها نشان می‌دهد کتابخانه‌ها تلویحاً از جهت تقویت هویت فرهنگی و ارتقای آگاهی‌های عمومی، خصوصاً از منظر تقویت هویت ایرانی-اسلامی، به عنوان یکی از سه مولفه اصلی جغرافیای سیاسی نقش دارند اما این نقش به صورت هدفمند و ماموریت ویژه طراحینگردیده و در اسناد بالادستی نیز ب هطور شفاف تبیین نشده است. . همچنین براساس یافته ها، خرید وتوزیع متمرکز منابع توسط نهاد کتابخانه های عمومی کشور به تمام کتابخانه های عمومی ایران به صورت یکپارچه که کاربران نقش آشکار و اثرگذاری در فرایند انتخاب ندارند با رویکرد جریان آزاد اطلاعات در تناقض است. دیگر نکات مورد توجه و تاکید در یافته ها عبارت بودند از: لزوم توجه سیاست گذاران ملیی به نقش کتابخانه های عمومی به عنوان یک فضای گفتمانی عمومی در انتقال فرهنگ و اطلاعات و پایگاهی برایتقویت قدرت دفاع نرم، آموزش و تبیین نقش مشخص به کتابداران، لزوم توسعه زیرساخت های فناورانه کتابخانه ها، تامین منابع براساس نیازهای بومی و خواست مخاطب، پایش مستمر و هدفمند فعالیت ها و افزایش خدمات گیرندگان از کتابخانه های عمومی. نتیجه‌گیری: بمنظور نقش‌آفرینی کتابخانه‌ها در ژئوپلیتیک اطلاعات ایران بایدجامعه کاربران بیشتری درمعرض بهره‌مندی از خدمات کتابخانه‌هاقرار گیرند. همچنین، سیاست‌گذاران ملی به نقش این مراکز بعنوان فضای گفتمانی عمومی وپایگاهی برای تقویت هویت ملی وقدرت دفاعی نرم برنامه ریزی کنند.

analysis the strategic role of public libraries on iran's geopolitics of information

background and objectives: a public library is a non-profit library, which is maintained for public use and funded by the government or the public sources. unlike other libraries, public library satisfies general public information needs by providing all kinds of knowledge and information available to all segments of the community regardless of race, nationality, age, gender, religion, language, disability, economic and employment status. it may also provide other services to their communities such as, storytelling for children, after-school programs, language learning, seminars, workshops and other community services. one of the benefits of this research is to offer proposed solutions and lay the groundwork for developing a model for playing a strategic role of public libraries in geopolitics of information as a tool to measure the performance of libraries in this regard and the results can be used in public libraries and other relevant trustees, so, the main purpose of this study is to analyze the strategic role of the public libraries in the iran geopolitics of information this is an applied research with a mixed method (qualitative-quantitative) approach.methodology: to collect qualitative information, a semi-structured interview has been used. in the quantitative part, a researcher-made questionnaire based on the result of the qualitative part, has been used. the statistical population of the research in the qualitative section includes 13 experts and university professors who were selected by a purposeful method based on criteria and has been analyzed using qualitative content analysis method. the findings of quantitative part has been analyzed using factor analysis. the population of the quantitative part, included the head managers and deputies of the general administrations of the iran's public libraries (70 people) and the librarians of the provinces that have main and central public libraries from five clusters of north, south, east, west and center of iran, including 10 provinces & 160 librarians. 201 complete questionnaires were received.findings: findings shows that, libraries have an implicitly role in strengthening cultural identity and increasing public awareness, especially in terms of strengthening iranian-islamic identity, as one of the three main components of geopolitics, but this role is not designed for a specific mission and it is also not clearly explained in upstream documents. also, based on the findings, the centralized resources acquisition by the iran public libraries foundation for all public libraries in an integrated manner that there is not any clear role of users need in the selection process is inconsistent with the free-flow of information approach.discussion: centralized system of providing resources and public libraries materials, i.e. centralized purchase and distribution of resources by the public libraries of the country to all public libraries in iran in an integrated way that users do not have an obvious and effective role in the selection process, is somewhat inconsistent with the definitions of free flow of information. preserving and strengthening identity is one of the basic components in geopolitical issues. information is considered as the main source of power. governments have focused mainly on identity to develop their boundaries of geopolitics of information. obviously, in order to prevent cultural interference and the infiltration of foreign identities in order to change the behavior and culture of a society and make it more consumer-oriented, people should to be well aware of their national identity and thus power as soft defense power.