>
Fa   |   Ar   |   En
   تاثیر کاربرد لجن فاضلاب شهری بر آب‌گریزی و منحنی رطوبتی خاک  
   
نویسنده نورمهناد نگار ,طباطبایی سید حسن ,نوری امامزاده‌ای محمد رضا ,قربانی دشتکی شجاع ,هوشمند عبدالرحیم
منبع دانش آب و خاك - 1394 - دوره : 25 - شماره : 3 - صفحه:75 -90
چکیده    لجن فاضلاب مقدار نسبتاً زیادی نمک و مواد آلی دارد که بر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک تاثیر می-گذارد. در این تحقیق اثر افزودن لجن فاضلاب شهری بر آب‌گریزی و نقاط مهم منحنی رطوبتی خاک بررسی ‌گردید. به این منظور از خاک با بافت لوم رسی استفاده شد که این خاک از منطقه ای در مجاورت تصفیه‌خانه فاضلاب فولادشهر- اصفهان برداشت شد و مقادیر مختلفی (25، 50،65 و 80 درصد) از لجن تصفیه‌خانه فاضلاب شهری به آن اضافه‌شده به‌این‌ترتیب تیمارهای s25%، s50%، s65%،s80% به‌دست آمدند و با تیمار شاهد (بدون لجن فاضلابs0) مقایسه شدند. حدوداً 50 روز بعد از افزودن لجن آب‌گریزی آن ها با استفاده از روش نفوذ قطره آب (wdpt) و مولاریته محلول اتانول (med) تعیین شد. با افزودن مقادیر فوق درجات آب‌گریزی اندک تا شدید در خاک ایجاد شد. منحنی رطوبتی تیمارها توسط دستگاه غشا نایلونی فشار و دستگاه جعبه ماسه ای تعیین شد، سپس با استفاده از نرم‌افزار sas8 و آزمون فیشر اثر لجن فاضلاب بر پارامترهای معادله ون گنوختن مشخص شد. نتایج نشان داد که بین زمان نفوذ آب در خاک در مقیاس لگاریتم (log (wdpt)) و مقدار ماده آلی همبستگی مثبت و خطی وجود دارد. به علاوه بین مقادیر wdpt و med در آزمایش های آب‌گریزی نیز رابطه‌ای خطی با ضریب تبیین 95/0= r2 مشاهده شد. بیشترین میزان ?s در تیمار آب‌گریز با 80 درصد لجن فاضلاب و کمترین میزان ?s در خاک آب‌دوست مشاهده شد. علت این موضوع احتمالاً بافت لوم رسی و مواد آلی کم تر در خاک آب‌دوست و مواد آلی بالاتر در خاک آب‌گریز s80% است. میزان رطوبت باقیمانده ?r در تیمار آب‌گریز s80% نسبت به سایر تیمارها کمتر بود درحالی‌که تیمار آب‌دوست s0 رطوبت باقیمانده بیشتری داشت. پارامتر ? در تیمارهایs65% وs80% بیشتر از سایر تیمارها با درجه آب‌گریزی اندک بود که نشانه دامنه کوچک‌تری از ورود هوا به خاک هست. مقدار n با افزایش ماده آلی در تیمار s25% و s50% نسبت به مقدار آن در s0 افزایش، اما در تیمارهای s65% و s80% کاهش یافت. این موضوع می تواند به‌دلیل درجه آب‌گریزی بالاتر و وجود مواد آب‌گریز در سطح ذرات خاک در تیمارهایs65% وs80% باشد. بنابراین شاید آب‌گریزی شدید بر روی این پارامتر نیز تاثیر گذاشته و سبب کاهش آن شود. همچنین خاک های آب‌گریز، آب ثقلی و آب قابل‌استفاده بیشتری نسبت به خاک آب‌دوست اولیه داشتند.
کلیدواژه آب ثقلی ,آب قابل‌استفاده ,معادله ون گنوختن ,مواد آلی
آدرس دانشگاه پیام نور, ایران, دانشگاه شهرکرد, ایران, دانشگاه شهرکرد, ایران, دانشگاه شهرکرد, ایران, دانشگاه شهید چمران اهواز, ایران
 
     
   
Authors
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved