سناریوهای حکمرانی انرژی برای غلبه بر ناترازی انرژی وناپایداری محیط زیست در ایران

این مقاله به بررسی ناترازی انرژی و روند آن تا سال 2040 در ایران پرداخته و اثر سناریوهای سیاستی مختلف را در کاهش ناترازی انرژی و آلودگی‌های محیط‌زیستی ارزیابی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که بدون اصلاحات عمده در سیاست‌های انرژی، ایران با چالش‌های بزرگی در ناترازی انرژی و افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای مواجه خواهد شد. با این حال، اعمال سیاست‌های موثر مانند کاهش یارانه‌های سوخت‌های فسیلی، حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر، و بهبود کارآیی انرژی می‌تواند به‌طور کامل ناترازی انرژی را برطرف کند و به شدت انتشار آلاینده‌ها را کاهش دهد. در این مطالعه با استفاده از مصاحبه با خبرگان و بررسی وضعیت ناترازی و دلایل آن در کشور چهار سناریو استخراج گردید و اثر آن بر ناترازی و انتشار آلاینده‌ها تا سال 2040 تعیین شد و یک چارچوب سیاستی (سناریوی چهارم) پیشنهاد گردید. در سناریوی چهارم، حذف یارانه‌های انرژی و کنترل قیمت‌ها، همراه با اقدامات بهره‌وری انرژی، به کاهش رشد تقاضای انرژی کمک کرده است و با افزایش امکان سرمایه‌گذاری، در گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر کمک کرده است، این سیاست‌های اصلاحی در بلندمدت (تا سال 2040) پتانسیل مزایای محیط‌زیستی بیشتری نسبت به کوتاه‌مدت از جمله کاهش دی‌اکسیدکربن تا 600 میلیون تن در سال دارند. با این حال، تحقق این مزایا به شرایط اقتصادی، سیاسی و فناورانه وابسته است و ممکن است تحت تاثیر عدم قطعیت‌های جهانی تغییر کند. سناریوی چهارم می‌تواند با حل ناترازی انرژی، امنیت انرژی و پایداری محیط‌زیستی ایران را مشروط بر اجرای موثر سیاست‌ها و مدیریت موانع احتمالی بهبود بخشد.

energy governance scenarios to overcome energy imbalance and environmental instability in iran

this paper examines energy imbalance and its trends in iran up to 2040 while evaluating the impact of various policy scenarios on reducing energy imbalance and environmental pollution. the results indicate that without significant reforms in energy policies, iran will face major challenges in energy imbalance and increased greenhouse gas emissions. however, implementing effective policies such as reducing fossil fuel subsidies, supporting renewable energy, and improving energy efficiency can fully resolve energy imbalance and significantly reduce pollutant emissions. in this study, four scenarios were developed through expert interviews and an analysis of the causes and status of energy imbalance in the country. their impacts on energy imbalance and pollutant emissions were assessed up to 2040, and a policy framework (scenario 4) was proposed. in scenario 4, the elimination of energy subsidies and price controls, combined with energy efficiency measures, helps reduce energy demand growth and facilitates the transition to renewable energy by increasing investment opportunities. these reform policies have the potential for greater environmental benefits in the long term (by 2040), including a reduction of carbon dioxide emissions by up to 600 million tons annually. however, achieving these benefits depends on economic, political, and technological conditions and may be influenced by global uncertainties. scenario 4 has the potential to address energy imbalance, enhance energy security, and improve iran’s environmental sustainability, provided that policies are effectively implemented and potential obstacles are properly managed.