اثر کیفیت نور تکمیلی بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و فتوسنتزی بوته‌های توت‌فرنگی رقم کاماروسا در شرایط روز کوتاه پاییزه/زمستانه

کشت خارج از فصل توت‌فرنگی در گلخانه‌ها اغلب به دلیل شدت پایین نور و طول روزکوتاه و همچنین سایه‌اندازی گیاهان روی یکدیگر در برخی از سیستم‌های کشت، محدود می‌شود. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر کیفیت نور تکمیلی در طول روز بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و فتوسنتزی بوته‌های توت‌فرنگی رقم کاماروسا در شرایط گلخانه انجام شد. گیاهان تحت تیمارهای نوردهی شامل: نور قرمز100%، نور آبی100%، نور قرمز 83% + نور آبی 17%، نور قرمز 67% + نور آبی 33%، نور قرمز 50% + نور آبی 50% و شاهد به‌صورت تکمیلی به همراه نور خورشید (800 تا 1000 میکرو مول بر مترمربع در ثانیه) در طول روز قرار گرفتند. بر اساس نتایج به‌دست آمده، بالاترین شاخص‌های رشدی در بوته‌های با تیمار نوردهی تکمیلی آبی100% و قرمز 50% + آبی 50% مشاهده شد. کمترین شاخص‌های رشد مربوط به گیاهان شاهد و نوردهی با قرمز 100% بود. بالاترین تعداد گل نیز در بوته‌های تیمارهای آبی 100% و قرمز 50% + آبی 50% مشاهده شد. در مقابل، کمترین شاخص‌های رشد در گیاهان تیمار شاهد و نور قرمز 100% بود. بیشترین میزان کلروفیل کل، کلروفیل a، کلروفیل b و کاروتنوئید در نوردهی تکمیلی آبی 100% و قرمز 50% + آبی 50%  مشاهده شد، درحالی‌که کمترین غلظت کلروفیل در شاهد و نور قرمز 100% ثبت شد. بالاترین نرخ فتوسنتز نیز در بوته‌های با نوردهی تکمیلی آبی 100%  و ترکیب قرمز 50% + آبی 50% مشاهده شد و کمترین میزان آن مربوط به گیاهان شاهد بود. نتایج شواهدی را ارائه می‌دهند که نوردهی تکمیلی می‌تواند باعث فعال شدن مسیرهای متابولیکی مرتبط با تولید رنگیزه‌های فتوسنتزی شده و ضمن بهبود تبادلات روزنه‌ای و نرخ فتوسنتز، سبب بهبود رشد نسبی و ویژگی‌های مورفولوژیکی بوته‌های توت‌فرنگی رقم کاماروسا شود.

effect of supplementary light quality on the morphological and photosynthetic characteristics of strawberry plants, cv. ’camarosa’ in autumn/winter short day conditions

the off season cultivation of strawberry is often restricted under greenhouse conditions because of low light intensity, short length day, and casting shade of plants on each other. this study aimed to investigate the effect of supplemental light quality (during the day) on morphological and photosynthetic characteristics of strawberry cv. ’camarosa’ under greenhouse conditions. in this context, the treatments included different supplemental lightings as follows: 100% red light (100% rl), 100% blue light (100% bl), 83% red light + 17% blue light (83% rl+67% rl), 67% red light + 33% blue light (67% rl+33% bl), 50% red light + 50% blue light (50% rl+50% bl), and a daily sunlight with 800 to 1000 μmol/m2/s (ds) as control. results showed that the highest growth indices were observed in the plants treated with 100% bl as well as 50% rl + 50% bl, while the lowest were obtained in the plants subjected to ds and 100% rl. furthermore, exposing the strawberry to 100% bl as well as 50% rl+ 50% bl led to production of the highest number of flower per plant. in addition, the highest amount of chlorophyll characteristics including (total chlorophyll, chlorophyll a, and chlorophyll b) and carotenoids was recorded in 100% bl and 50% rl + 50% bl treatments. in contrast, the lowest chlorophyll content was gained using ds and 100% rl. finally, photosynthetic activity was significantly intensified using 100% bl and a combination of 50% rl and 50% bl, but it was remarkably diminished at ds treatment. in conclusion, the results of this study could substantiate the role of supplemental lighting not only in activating metabolic pathways associated with production of photosynthetic pigments, but also in enhancing plants’ growth and morphological characteristics of strawberry cv. ’camarosa’ through improving stomatal exchange and photosynthesis rate.