تاثیر سربرداری و تیدیازورون بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی شمعدانی معطر تحت تنش کم آبیاری

به‌منظور بررسی اثر سربرداری و محلول‌پاشی تیدیازورون روی بهبود تحمل به تنش کم آبیاری در گیاهان شمعدانی معطر، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار در گلخانه‌های پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان در سال 1401 انجام شد. فاکتور اول تنش کم آبیاری (80 (شاهد)، 50 و 20 درصد آب قابل دسترس در خاک)، فاکتور دوم سربرداری و عدم سربرداری و فاکتور سوم شامل محلول‌پاشی تیدیازورون (صفر، 5 و 10 میلی‌گرم در لیتر) بود. نتایج نشان داد که تنش کم آبیاری تاثیر کاهشی بر مولفه‌های ارتفاع بوته، تعداد ساقه جانبی، وزن تر و خشک کل، محتوای نسبی آب و درصد اسانس داشت، اما نشت الکترولیت، محتوای مالون دی‌آلدئید و فعالیت آنزیم کاتالاز را افزایش داد. سربرداری گیاهان و محلول‌پاشی تیدیازورون در سطح شاهد، باعث کاهش ارتفاع، تعداد برگ و محتوای نسبی آب برگ شدند، اما وزن تر و خشک کل، رشد ریشه، غلظت رنگیزه‌های فتوسنتزی و نشت الکترولیت را افزایش دادند. با این‌وجود، تحت شرایط تنش کم آبیاری، ارتفاع بوته، تعداد شاخه جانبی، تعداد برگ، رشد ریشه، وزن تر و خشک کل، غلظت رنگدانه‌های فتوسنتزی، محتوای نسبی آب برگ و عملکرد اسانس را افزایش و میزان نشت الکترولیت، محتوای مالون دی‌آلدئید و فعالیت آنزیم کاتالاز را کاهش دادند. به‌طور‌کلی،نتایج نشان داد کاربرد سربرداری و تیدیازورون به‌ویژه در غلظت 5 میلی‌گرم در لیتر از طریق بهبود تعادل آبی و افزایش رشد ریشه، باعث کاهش اثرات نامطلوب کم آبیاری شدند.

effect of pinching and thidiazuron on morphophysiological and biochemical properties of pelargonium graveolens under water deficit stress

in order to investigate the effect of pinching and foliar spraying of thidiazuron on improving the tolerance to water-deficit stress in pelargonium graveolens plants, a factorial experiment was conducted in the form of a completely randomized design with four replications in the research greenhouses of the faculty of agriculture of lorestan university in 2022. the first factor was water deficit stress (80 (control), 50 and 20% available water in the soil (awc)), the second factor was pinching and non-pinching, and the third one included thidiazoron foliar spraying (zero, 5 and 10 mg/liter). the results showed that water deficit stress had a decrease effect on the indices of plant height, number of lateral branches, total fresh and dry weight, relative water content and essential oil percentage, whereas it had an increase impact on electrolyte leakage, malondialdehyde content and catalase enzyme activity. pinching of plants and foliar application of thidiazuron in the control level decreased the plant height, number of leaves and the relative water content of the leaves, but increased total fresh and dry weight, root growth, concentration of photosynthetic pigments and electrolyte leakage. however, under the water deficit stress, plant height, number of lateral branches, number of leaves, root growth, total fresh and dry weight, relative leaf water content and essential oil yield increased and electrolyte leakage, malondialdehyde content and catalase enzyme activity decreased. in general, the results showed that the application of pinching and thidiazoron, particularly at a concentration of 5 mg/liter, resulted in a reduction of the adverse effects of water deficit stress by improving the water balance and promoting root growth.