«هیاهوی بسیار بر سر هیچ» در باب ایمان کانتی

کانت تحت تاثیر فیلسوفان مدرن پیش از خویش کوشید مسائل مهم فلسفی را از طریق چرخش تعیین‌کننده‌ای که او خود آن را «انقلاب کوپرنیکی» می‌نامید بررسی کند. از جمله مهم‌ترین مسائلی که با این انقلاب کوپرنیکی در دستان کانت صورت‌بندی نوین یافتند، مسائل مربوط به الهیات نظیر خدا، روح، دین و ماهیت ایمان بود. دعوی مقالۀ حاضر این است که می‌توان کل پروژۀ فلسفی کانت را به‌منزلۀ قسمی مواجهه با ایمان سنتی خوانش کرد. بنابراین، در مقالۀ حاضر حتی‌الامکان می‌کوشیم با ارائۀ قطعاتی از آثار متعدد کانت، جوانب مختلف دیدگاه او نسبت به ایمان را بررسی کنیم. این بررسی تنها زمانی میسر می‌شود که بتوانیم به نحوی درخور به این پرسش پاسخ دهیم که با رد ایمان سنتی ایمان به چه معنا در اندیشۀ کانت ممکن است؟ پس از بررسی آثار مختلف کانت، به سوی این نتیجه‌گیری سوق یافتیم که کانت گرچه ایمان سنتی را رد کرد، در دام ‌بی‌ایمانی ولنگارانۀ پسامدرن فرونغلطید بلکه در عوض از ایمانی نو سخن گفت. این ایمان نو از سویی عاری از تعصب شورمندانه، روح‌بینی و خودشیفتگی است و از سوی دیگر به مخالفت با بی‌تفاوتی، بی‌مسئولیتی و دگرآیینی برمی‌خیزد. ایمان کانتی، ایمانی اخلاقی، استعلایی، تهی و مبتنی بر امید و شجاعت بشری است.

much ado about nothing on the kantian faith

under the influence of modern philosophers prior to himself, kant tried to examine the important philosophical problems through a crucial turn that he himself called &copernican revolution&. theological problems such as god, spirit, religion, and the nature of faith were among the most important problems that underwent a transformation through this copernican revolution. this paper claims that one can read the whole kantian project as an encounter with the traditional faith. in the present paper thus we try as far as possible to study different aspects of kant’s engagement with the problem of faith. this study will be possible only if we could properly answer the following question: once he rejected the traditional faith, how could kant speak positively of a new kind of faith? after examining kant’s different works, we were led to the conclusion that even though kant rejected the traditional faith, he did not fall into the postmodern indifferent faithlessness but rather spoke of a new faith that, on the one hand, has rid itself of enthusiasm, spirit-seeing, and narcissism and is, on the other hand, at odds with indifference, irresponsibility, and heteronomy. kantian faith is an ethical, transcendental, empty faith based on human hope and courage.