تحلیل و ارزیابی مدل شناختی دیدگاه فرهنگستان علوم اسلامی در تولید علوم انسانی اسلامی

تحلیل و ارزیابی مدل شناختی رویکردهای مختلف علم دینی با بازنمایی دقیق‌تر مدل‌های ممکن در تولید علم دینی زمینه‌ ایجاد اجماع و توافق بیشتر میان باورمندان علم دینی را فراهم می‌کند و گامی عملیاتی در مسیر پیشبرد مباحث علم دینی و خروج از مباحث انتزاعی علم دینی محسوب می‌شود. ارزیابی مدل شناختی این رویکردها با محوریت سه مولفه عام و اصلی ناظر بر تعریف مدل و مبانی نظری و فلسفی، منطق و روش‌شناسی تولید علم، انسجام و نظام‌مندی و سازگاری درونی است که ذیل آن مجموعه‌ دیگری از مولفه‌های فرعی ناظر بر مهم‌ترین مواضع چالش و نزاع در روش‌شناسی تولید علم دینی قابل استخراج است. در این نوشتار، ضمن اذعان به ضرورت‌های معرفتی و اخلاقی و فرهنگی علم دینی، به روش توصیفی‌ تحلیلی به ارزیابی مدل شناختی رویکرد فرهنگستان علوم بر اساس عناصر پیش‌گفته پرداخته شد. رویکرد فرهنگستان علوم اسلامی به دلیل پرداختن به مولفه‌های عام اصلی و اکثر مولفه‌های فرعی یکی از مدل‌های ممکن در مسیر تولید علوم انسانی اسلامی است؛ گرچه تا رسیدن به مدل کارآمد که مورد اجماع اکثریت باورمندان علم دینی باشد نیازمند همگرایی، اصلاح، ارتقاء، و تکمیل است.

analysis and evaluation of the cognitive model of the academy of islamic sciences in the production of islamic humanities

the analysis and evaluation of the cognitive model of various approaches to religious science, with a more precise representation of possible models in the production of religious knowledge, facilitates the creation of greater consensus and agreement among believers in religious science. it represents a practical step towards advancing the literature of religious science and moving away from abstract discussions. the evaluation of the cognitive model of these approaches centers around three general and main components: the definition of the model, theoretical and philosophical foundations; the logic and methodology of knowledge production; and the coherence, systematization, and internal consistency. under these components, another set of subsidiary elements can be extracted, reflecting the most significant positions of challenge and conflict in the methodology of producing religious knowledge. in this writing, while acknowledging the epistemological, ethical, and cultural necessities of religious science, a descriptive-analytical method was employed to evaluate the cognitive model of the academy of islamic sciences based on the aforementioned elements. the approach of the academy of islamic sciences, due to its focus on the main general components and most of the subsidiary elements, is one of the possible models in the path of producing islamic humanities. however, reaching an effective model that is agreed upon by the majority of believers in religious science requires convergence, reform, enhancement, and completion.