تحلیل سلبِ خودآگاهی از حق‌تعالی از منظر شارحانِ مناظرۀ امام رضا (علیه‌السلام) و عمران صابی (رهیافتهای مبتنی بر نفی گونه‌ای از خودآگاهی)

در میراث روایی امامیه، گزارشی از مناظره عمران صابی با امام رضا (علیه‌السلام) ذکر شده است که بر اساس آن، امام (علیه‌السلام) به پرسش عمران از خودآگهی خداوندمتعال، پاسخی منفی داده است. اندیشمندان امامیه در رفع تعارض احتمالی میان قاعدۀ عقلی و آموزۀ روایی در ثبوت ضروری علم الهی به خود، پرسش عمران را مربوط به گونۀ خاصی از خودآگاهی تلقی کرده‌اند که ثبوت آن برای خداوندمتعال مستلزم محدودیت و نقص می‌شود. بر اساس استقراء صورت‌گرفته، در خصوص چنین رویکردی، یعنی نفی گونه‌ای از خودآگاهی از خداوندمتعال، حداقل پنج تبیین عمده صورت گرفته است. این تبیینها به‌سبب ناسازگاری با ظاهر سخن و یا عدم صحت محتوایی آنها، در ارائه معنای صحیحی از سخن امام (علیه‌السلام) ناکام مانده‌اند. البته نقصان این تبیین‌ها به‌معنای نفی رویکرد اصلی در مواجهه با بیان مورد نظر نیست، بلکه با حفظ این رویکرد، امکان ارائۀ تبیین صحیح از روایت وجود دارد.

analysis of self awareness deprivation from the point of view of commentators the debate between imam reza (peace be upon him) and imran sabi (approaches based on the negation of a type of self awareness)

in the narrative heritage of imamiya, there is a report of imran sabi's debate with imam reza (p.b.u.h), based on which imam (p.b.u.h) gave a negative answer to imran's question about god's self awareness.in resolving the possible conflict between the rational principle and the narrative doctrine of the necessity of divine knowledge, shia thinkers have considered the question of imran to be related to a special type of self awareness that requires limitations and defects for god.based on the induction, at least five major explanations have been made regarding such an approach, that is, a kind of deprivation of self awareness from god.these explanations have failed to provide the correct meaning of imam's (p.b.u.h) statement. of course, the lack of these explanations does not mean the negation of the main approach in dealing with the desired expression, but by maintaining this approach, it is possible to provide a correct explanation of the narration.