نگاهی هستی شناسانه به «اصل عدم قطعیت» براساس حرکت جوهری صدرایی

نظریه‌ی کوانتوم یکی از مهم‌ترین نظریات مطرح شده در فیزیک مدرن طی یک قرن گذشته بوده که به لحاظ تاییدات و پیش‌بینی‌های تجربی به‌خصوص در دنیای میکروسکوپی بسیار موفق عمل کرده است؛ اما در کنار این موفقیت‌ها به شدت با چالش‌های فلسفی ناشی از اصول و پیش فرض‌های خود درگیر بوده است. از جمله مهم‌ترین این اصول، اصل عدم قطعیت هایزنبرگ است که تا کنون پژوهش‌ها و نظریه‌پردازی‌های بسیاری راجع به تفسیرهای مختلف از آن و یا مبانی فلسفی مربوط به آن اختصاص یافته‌اند. نوشتار حاضر، پس از بیان کوتاهی پیرامون تفسیرهای متفاوت از اصل عدم قطعیت، به دنبال توضیحی هستی‌شناسانه از این اصل مبتنی بر حرکت جوهری در فلسفه‌ی صدرایی می‌باشد. به نظر می‌رسد ویژگی غیرجایگزیدگی اشیاء کوانتومی می‌تواند حلقه‌ی واصل بین عدم قطعیت کوانتومی در سطح رویین اجسام طبیعی، و تغییر ذاتی ناشی از این حرکت در سطح بنیادین آنها باشد.

an ontological approach to “uncertainty principle” based on sadraian substantial motion

abstractquantum theory has been one of the most important theories in modern physics for the past century, and has been highly successful in terms of empirical confirmations and predictions, especially in the microscopic world. alongside these successes, quantum physics has been deeply troubled by the philosophical challenges posed by its principles and assumptions. among the most important of these is the heisenberg uncertainty principle, to which many studies and theories have been devoted to various interpretations or related philosophical foundations. the present paper, after briefly discussing the various interpretations known about the uncertainty principle, seeks an ontological explanation of this principle based on sadraian substantial motion. to do this, we’ve taken advantage of the non-localizability of quantum objects, which can be a causal link between quantum uncertainty at the surface of natural objects, on the one side, and the inherent change that this motion causes at its fundamental level.