بررسی رابطه ذهن با انواع ادراکات نفسانی از منظر ابن ‌سینا

ابن‌سینا در بخش‌های متعددی از کتب خود، در هنگام سخن گفتن از ادراک و یا قوای ادراکی، به واژه ذهن اشاره نموده است که حاکی از اهمیت ویژه ذهن در تحقق ادراکات است؛ به همین دلیل، بیان این مطلب صحیح به نظر می‌رسد که مقدمه درک بسیاری از مسائل حکمت‌سینوی ازجمله مباحث معرفت‌شناختی، داشتن فهم و بینشی دقیق از چیستی ذهن و رابطه آن با انواع ادراکات نفسانی است؛ این در حالی است که ابن‌سینا، در آثار خود، به‌صورت مستقل چیستی ذهن و ویژگی‌های آن را توضیح نداده است؛ این پژوهش با توجه به عبارات گوناگون مطرح‌شده در آثار ابن‌سینا و تحلیل آن‌ها، درصدد تبیین و حل مسئله مذکور برآمده است. برخی از یافته‌های مهم این پژوهش آن بوده که برخلاف بسیاری از فیلسوفان و همچنین علم شناختی معاصر که تمامی ادراکات نفسانی را منسوب به ذهن می‌دانند، ابن‌سینا، ذهن را سبب تحقق همه ادراکات نفسانی نمی‌داند. در آثار او، وجود توانایی‌های ذهنی، تنها محدود به نوع انسانی گشته است که البته خود این امر نیز، ناشی از عدم وجود عقل در دیگر انواع حیوانات است. اگرچه همه حیوانات ، دارای برخی از ادراکات خاص هستند که کمال اول نامیده می‌شوند، اما طبق نظرات ابن‌سینا، آن‌ها را نمی‌توان ذهنی دانست.

investigating the relationship between the mind and different soul perceptions from ibn sina’s point of view

introduction: avicenna, in several parts of his books, when talkingabout perception or cognitive faculties has mentioned the word mind, which indicates the special importance of the mind in the realization of different kinds of knowledge; for this reason, it seems correct to state that the introduction to the understanding of many issues of sinavi wisdom, including epistemological issues, is to have an accurate understanding and insight of what the mind is and also its relationship with all kinds of body faculties; this is despite the fact that avicenna, in his works, did not independently explain what the mind is and its characteristics. for this reason, this article has tried to clarify what themind is from the perspective of sinavi wisdom.methods: text analysis methods are used in this article. in this regard, avicenna's philosophical works have been examined in relationto the concept of mind, and by categorizing and describing them, his idea in relation to this field has been recovered .