مقایسه‌ شاخص سطح برگ، اندوخته‌ کربن لاشبرگ و خاک دو گونه بادام طاووسی ( oliveprunus arabica.) و بادام برگ‌سنجدی (prunus elaeagnifolia spach.) در استان چهارمحال و بختیاری

ارزیابی ذخایر کربن در لاشبرگ‌ و خاک جنگل‌های زاگرس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ذخایر کربن کشور به درک بهتری از چرخه‌ کربن کمک می‌کند. این مطالعه، به بررسی شاخص سطح برگ، ذخایر کربن لاشبرگ و خاک دو گونه بادام طاووسی (prunus arabica olive.) و بادام برگ‌سنجدی (prunus elaeagnifolia spach.) در رویشگاه بادام کره‌بس در استان چهارمحال و بختیاری می‌پردازد. در این بررسی، 15 درختچه‌ بادام از هر گونه و در مجموع 30 پایه انتخاب شدند. شاخص سطح برگ توسط نرم‌افزار imagej اندازه‌گیری شد. نمونه‌های لاشبرگ از زیر هر درخت جمع‌آوری، توزین و به آزمایشگاه منتقل شدند. به‌منظور اندازه‌گیری کربن آلی خاک (soc)، نمونه‌های خاک از زیر و خارج تاج در سه عمق صفر تا 15، 15 تا 30 و 30 تا 45 سانتی‌متری برداشت و با استفاده از روش والکی-بلاک تعیین گردیدند. نتایج نشان داد شاخص سطح برگ در بادام برگ‌سنجدی بیش از بادام طاووسی و ضریب تبیین بین زی‌توده‌ برگ و شاخص سطح برگ در بادام برگ‌سنجدی بیشتر از بادام طاووسی بود. زی‌توده‌ لاشبرگ تفاوت معنی‌داری را نشان نداد. در هر دو گونه، بیشترین مقدار soc تا عمق 15 سانتی‌متر مشاهده و با افزایش عمق، مقدار آن کاهش یافت. همچنین مقدار آن زیر تاج بیشتر از خارج تاج بود که البته تفاوت معنی‌داری نشان نداد. اندوخته‌ کربن خاک در رویشگاه‌ بادام برگ‌سنجدی با 29/9 تن در هکتار بیشتر از بادام طاووسی با 28/4 تن در هکتار بود. نتایج این پژوهش اهمیت و نقش گونه‌های بادام وحشی را در ذخیره‌ کربن در بوم‌سازگان‌های جنگلی آشکار می‌سازد.

comparative analysis of leaf area index and carbon stocks in litter and soil of prunus arabica (olive) and prunus elaeagnifolia (spach) in chaharmahal and bakhtiari province

evaluating carbon stocks in the litter and soil of zagros forests، recognized as vital carbon reservoirs in iran، is essential for understanding the carbon cycle. this study examines the leaf area index (lai)، litter، and soil carbon stocks of prunus arabica and prunus elaeagnifolia in the kareh-bas forest region of chaharmahal and bakhtiari province. a total of 30 shrubs، 15 from each species، were selected. lai was quantified by weighing leaves، while litter samples collected from beneath each tree were weighed and transported to the laboratory. soil organic carbon (soc) was assessed using the walkley-black method، with samples taken from beneath and outside the canopy at three depths. results indicated that lai was higher in p. elaeagnifolia than in p. arabica، and the correlation between leaf biomass and lai was stronger in p. elaeagnifolia. litter biomass was 0.78 tons per hectare in p. arabica and 0.32 tons per hectare in p. elaeagnifolia، although the proportion of organic carbon in litter showed no significant difference. in both species، soc was highest in the top 15 cm of soil، decreasing with depth، and was greater under the canopy than outside. the soil carbon stock was 29.9 tons per hectare in p. elaeagnifolia and 28.4 tons per hectare in p. arabica. these findings provide insights for the sustainable management of these habitats and contribute to climate change mitigation efforts.