برآورد افت کنده‌ درختان صنوبر دلتوئیدس ( popolus deltoides) و کاج تدا ( pinus taeda) در جنگلکاری‌های غرب گیلان

هدف از این پژوهش، بررسی تغییرات ارتفاع و افت کنده‌ درختان صنوبر دلتوئیدس و کاج تدا در جنگلکاری های غرب استان گیلان بود. بدین‌منظور با استفاده از روش نمونه برداری انتخابی، 209 اصله درخت صنوبر دلتوئیدس و 200 اصله درخت کاج تدا در سه طبقه شیب 15-0 درصد، 30-15 درصد و بیشتر از 30 درصد انتخاب شد. به‌منظور تجزیه‌و‌تحلیل داده ها از آزمون تجزیه واریانس دو عامله و آزمون مقایسه‌ میانگین دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد که میانگین ارتفاع کنده‌ درختان صنوبر دلتوئیس در سه طبقه شیب به ترتیب برابر 17/31، 25/43و 27/87سانتی متر و و ارتفاع کنده‌ درختان کاج تدا در سه طبقه شیب به ترتیب برابر 17/04، 17/30و 18/08سانتی متر است. نتایج آزمون تجزیه واریانس دو عامله نشان داد که اختلاف معنی داری بین ارتفاع و حجم کنده در طبقات شیب و بین دو گونه‌ مورد مطالعه وجود دارد. تاثیر متقابل طبقات شیب و گونه های درختی بر ارتفاع و حجم کنده، تفاوت معنی‌داری را نشان داد. نتایج آزمون مقایسه‌ میانگین دانکن نشان داد که اختلاف معنی داری بین ارتفاع و حجم کنده‌ درختان صنوبر در دو طبقه شیب 30-15 و بیشتر از 30 درصد با طبقه شیب 15-0 درصد وجود دارد. میزان افت حجمی کنده‌ درختان صنوبر و کاج به‌ترتیب برابر 8/96 و 7/36 مترمکعب در هکتار به‌دست آمد که ارزش ریالی آن به‌ترتیب برابر 600320000 و 353280000 ریال به‌ازای هر هکتار بود. ارتفاع کم کنده درختان نه تنها به بازیابی ارزش ریالی چوب، بلکه به افزایش کارایی عملیات بعدی کمک می کند.

estimation of stump losses in popolus deltoids and pinus taeda plantations in west of guilan

the aim of this study was to evaluate changes in the height and stump losses of populus deltoides and pinus taeda trees in a western plantation of guilan province. for this purpose، using a selective sampling method، 209 p. deltoides and 200 p. taeda trees were selected across three slope classes: 0–15%، 15–30%، and >30%. two-way anova and duncan tests were used to analyze the data. the results showed that the mean stump heights of p. deltoides in the three slope classes were 17.31، 25.43، and 27.87 cm، respectively، while those of p. taeda were 17.04، 17.30، and 18.08 cm. the two-way anova indicated a significant difference in stump height and tree volume between slope classes and species. the duncan test further revealed a significant difference in the stump height and volume of p. deltoides between the 15–30% and >30% slope classes compared to the 0–15% class. however، no significant difference was found in the stump height and volume of p. taeda across the three slope classes. the volume of wood loss from stumps was 8.96 m³ per hectare for p. deltoides and 7.36 m³ per hectare for p. taeda، with estimated values of 600،320،000 and 353،280،000 rials per hectare، respectively. reducing stump height not only helps recover the monetary value of the wood but also improves the efficiency of subsequent operations.