بررسی نقش واسطه‌ای مهارگری تلاشگر در رابطه بین هویت اخلاقی و رفتارهای ضداجتماعی نوجوانان

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه‌ای مهارگری تلاشگر در رابطه بین هویت اخلاقی و رفتار‌های ضداجتماعی نوجوانان انجام شد.روش: جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1402-1401 بود که از این جامعه، نمونه‌ای به حجم 567 نفر به روش تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب و پرسشنامه‌های هویت اخلاقی (آکینو و رید، 2002)، مهارگری تلاشگر (الیس و رتبارت، 2001) و رفتار‌های ضداجتماعی (بارت و دونلان، 2009) در میان آنان توزیع گردید. تمامی تجزیه و تحلیل‌ها با استفاده از نرم‌افزار‌های spss-24 و amos-24 انجام شد. ارزیابی مدل پیشنهادی با استفاده از تحلیل مسیر انجام گرفت.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد الگوی پیشنهادی از برازش خوبی با داده‌ها برخوردار است. یافته‌ها نشان داد ضرایب مسیر‌های هویت اخلاقی به مهارگری تلاشگر (000/0=p، 50/0-=β)، مهارگری تلاشگر به رفتار‌های ضداجتماعی (000/0=p، 13/1-=β) و هویت اخلاقی به رفتار‌های ضداجتماعی (009/0=p، 30/0-=β) در سطح 01/0 معنی‌دار بود. همچنین دیگر یافته‌ها نشان داد مهارگری تلاشگر در رابطه میان هویت اخلاقی و رفتار‌های ضداجتماعی (000/0=p، 25/0-=β) در سطح 01/0 نقش واسطه‌ای دارد.نتیجه‌گیری: در نتیجه می‌توان گفت تقویت هویت اخلاقی به همراه مهارگری تلاشگر می‌تواند منجر به کاهش رفتار‌های ضداجتماعی شود. لذا پیشنهاد می‌شود به منظور کاهش میزان رفتار‌های ضداجتماعی به دو مفهوم مهارگری تلاشگر و هویت اخلاقی توجه ویژه‌ای شود.

the mediating role of effortful control in the relationship between moral identity and antisocial behaviors in adolescents

aim: the present study aimed to investigate the mediating role of effortful control in the relationship between moral identity and antisocial behaviors in adolescents. method: the statistical population included all high school students in shiraz city during the 2022–2023 academic year. a sample of 567 students was selected using a multi-stage random cluster method. questionnaires on moral identity (aquino reed, 2002), effortful control (ellis rothbart, 2001), and antisocial behaviors (burt donnellan, 2009) were distributed among them. all analyses were performed using spss 24 and amos 24 software. the proposed model was evaluated using path analysis. results: the findings indicated that the proposed model fits the data well. the path coefficients from moral identity to effortful control (p = 0.000, β = -0.50), from effortful control to antisocial behaviors (p = 0.000, β = -1.13), and from moral identity to antisocial behaviors (p = 0.009, β = -0.30) were significant at the 0.01 level. additionally, other findings showed that effortful control mediates the relationship between moral identity and antisocial behaviors (p = 0.000, β = -0.25) at the 0.01 level. conclusion: strengthening moral identity along with effortful control can lead to a reduction in antisocial behaviors. therefore, it is recommended to pay special attention to the concepts of effortful control and moral identity to reduce antisocial behaviors.