مدل‌یابی رفتارهای مشکل‌ساز نوجوانان بر اساس ساختار شخصیت: نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان

هدف: اقدام به رفتار‌های مشکل‌ساز یکی از شایع‌ترین مشکلات رفتاری در نوجوانی است. این پژوهش باهدف مدل-یابی رفتار‌های مشکل‌ساز بر اساس ساختار شخصیت با نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان انجام شد.روش: طرح پژوهش حاضر همبستگی بود. کلیه دانش‌آموزان 14 تا 17 سال شهرستان زاوه در سال 1403-1402 جامعه آماری این مطالعه را تشکیل می‌دادند (4423=n). شرکت‌کنندگان 410 دانش‌آموز (142 پسر و 268 دختر) بودند که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه رفتار‌های مشکل‌ساز (یوان و همکاران، 2022)، پرسشنامه ساختار شخصیت نوجوانان (بنزی و همکاران، 2022) و مقیاس وابستگی همتایان انحرافی (سونگ و همکاران، 2014) پاسخ دادند. فرضیه‌ها با مدل‌یابی معادلات ساختاری آزمون شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که مدل ساختاری رفتار‌های مشکل‌ساز بر اساس ساختار شخصیت با نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان از برازش خوبی برخوردار بود. ساختار شخصیت بر رفتار مشکل‌ساز (38/0-) و وابستگی انحرافی به همسالان بر رفتار مشکل‌ساز (14/0) اثر ساختاری مستقیم داشتند. نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان (092/0-) در رابطه ساختار شخصیت با رفتار مشکل‌ساز تایید شد که همگی معنادار بودند (05/0>p).نتیجه‌گیری: ساختار شخصیت یکی از پیشایند‌های رفتار‌های مشکل‌ساز نوجوانان است. وابستگی انحرافی به همسالان تسهیل‌کننده رفتار‌های مشکل‌ساز نوجوانان است. در طراحی و اجرای مداخلات برای پیشگیری و کنترل رفتار‌های مشکل‌ساز باید به نقش این عوامل توجه نمود.

modeling adolescents’ problem behaviors based on personality structure: the mediating role of deviant dependence on peers

aim: engagement in problem behaviors is one of the most common behavioral problems in adolescence. this research was conducted with the purpose of modeling problem behaviors based on personality structure with the mediating role of deviant dependence on peers. method: the current research design was correlational. all students aged 14 to 17 in zaveh city in 1402–1403 constituted the statistical population of this study (n = 4423). the participants were 410 students (142 boys and 268 girls) who were selected using a multi-stage cluster sampling method. the participants responded to the problem behavior questionnaire (yuan et al., 2022), the adolescent personality structure questionnaire (benzi et al., 2022), and the deviant peer affiliation scale (song et al., 2014). hypotheses were tested by structural equation modeling. results: the findings showed that the structural model of problem behaviors based on personality structure with the mediating role of deviant dependence on peers had a good fit. personality structure had a direct negative effect on problem behavior (-0.38), and deviant dependence on peers had a direct positive effect on problem behavior (0.14). the mediating role of deviant dependence on peers (-0.092) was confirmed in the relationship between personality structure and problem behavior, all of which were significant (p < 0.05). conclusion: personality structure is one of the antecedents of problem behavior in adolescents. deviant dependence on peers facilitates adolescents’ problem behaviors. the role of these factors should be considered in the design and implementation of prevention and control interventions for problematic behaviors.