مهار لکه موجی گوجه‌فرنگی (alternaria solani) با استفاده از عصاره آبی آویشن (thymus vulgaris)

در این بررسی، اثر سه غلظت 50، 100 و 150 میلی گرم بر میلی لیتر عصاره آویشن در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه ای روی قارچ بیمارگر alternaria solani، عامل بیماری بلایت زودرس گوجه فرنگی مورد بررسی قرار گرفت. تمامی غلظت های عصاره آویشن مورد استفاده در این تحقیق هر یک نسبت به تیمار کنترل مثبت خود خاصیت بازدارندگی و ضدقارچی در سطح احتمال پنج درصد نشان دادند. همچنین در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه ای، عصاره آویشن وابسته به غلظت، خاصیت ضدقارچی متوسط به بالایی علیه بیمارگرa. solani  داشت. زمانی‌که قارچ بیمارگر در روش های آزمایشگاهی و کشت در پتری دیش، تحت تیمار با غلظت های 50، 100 و 150 میلی گرم بر میلی لیتر آویشن قرار گرفت، میزان رشد قارچ مخصوصاً در تیمار غلظت های بالا ( 100 و 150 میلی گرم بر میلی‌لیتر) کاهش چشمگیری پیدا کرد و به دنبال آن شدت بیماری زایی نیز وابسته به غلظت در میوه های گوجه فرنگی رقم 4129 کاهش یافت. بررسی صفات موفو-فیزیولوژیک نشان داد که عصاره آویشن وابسته به غلظت منجر به بهبود صفات مذکور در گوجه فرنگی رقم 4129 شامل: طول ریشه و شاخسار، وزن تر و خشک ریشه و شاخسار، افزایش محتوای کلروفیل بوته، افزایش بیان برخی آنزیم های دفاعی مانند کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، پراکسیداز، فنل ها و فلاونوئیدها تحت شرایط گلخانه ای شد. این نتایج نشان می دهد که عصاره آویشن روی قارچ بیمارگر عامل بلایت زودرس گوجه فرنگی تحت شرایط گلخانه ای و آزمایشگاهی به خوبی تاثیر گذاشته و باعث کاهش رشد قارچ و متعاقب آن کاهش میزان شدت بیماری شده است. قابلیت ضدقارچی عصاره آویشن بر روی بوته ها در کشت آزاد و گلخانه ای و همچنین میوه ها در شرایط انباری می تواند، این ترکیب را بعنوان یک پادزیست گیاهی مناسب برای مطالعه روی سایر بیمارگرهای گیاهی و تجاری سازی این محصول معرفی نماید.

control of tomato early blight (alternaria solani) disease by aqueous extract of thyme (thymus vulgaris)

introductiontomato (solanum lycopersicum) is the second most valuable agricultural product after potatoes. early blight, caused by alternaria solani, is a major disease affecting tomatoes, damaging stems, leaves, and fruits. this disease significantly reduces photosynthesis and can lead to leaf drop in severe cases across tomato-growing regions in iran. common control methods often involve chemical pesticides, but their excessive use can result in environmental pollution, pathogen resistance, and the emergence of dangerous strains, exacerbating the damage. as a safer alternative, researchers have increasingly focused on using natural compounds, or phytometabolites, for pest and pathogen management. plant biocides offer numerous advantages, including rapid decomposition, specific toxicity, reduced bioaccumulation, and minimal harm to beneficial insects. this study aims to evaluate the effectiveness of thyme extract in managing tomato spot disease as a substitute for chemical pesticides, alongside an assessment of morphological and physiological characteristics in infected versus healthy plants. materials and methodsfive fungal isolates were collected from tomato fields in various locations of west azarbaijan province. extraction and isolation of a. solani followed the rigotti method (2003), while dna extraction and pcr were conducted using ji cho’s method (2016), with the amplified fragments subsequently sequenced. a phylogenetic tree was created using mega 8 software, positioning the iranian isolate alongside asian a. solani isolates. thyme extract’s effect on fungal colony growth was tested in the lab, and pathogenicity was assessed on tomato variety 4129. morphological traits, including plant and root length and biomass, along with physiological traits such as chlorophyll content and the expression of defense genes (cat, apx, pod), as well as phenol and flavonoid levels were measured for urmiab isolate, as the most virulent among the collected isolates. results and discussionall concentrations of thyme extract tested in this research exhibited significant inhibitory and antifungal effects at both 1% and 5% probability levels compared to the controls. additionally, thyme extract showed moderate to high antifungal activity against a. solani, both in laboratory and greenhouse settings. in laboratory trials, thyme concentrations of 50, 100, and 150 mg ml-1 markedly reduced fungal growth, particularly at higher concentrations (100 and 150 mg ml-1), which also corresponded with a decrease in pathogenicity affecting tomato fruits of cultivar 4129. morphological and physiological assessments indicated that thyme extract improved traits in tomato variety 4129, including root and shoot lengths, biomass, chlorophyll content, and the expression of defense-related enzymes (cat, apx, pod), as well as phenolic and flavonoid levels under greenhouse conditions. these findings demonstrate that thyme extract effectively mitigates early blight disease in tomatoes by inhibiting fungal growth. conclusionthe results indicated that thyme extract effectively reduced the activity of the pathogen responsible for tomato early blight in both laboratory and greenhouse conditions. its antifungal properties make thyme extract a promising candidate for commercialization in agricultural pest management, particularly when used in combination with other compounds.