>
Fa   |   Ar   |   En
   اثر دمای پایین بر خصوصیات فیزیولوژی و بیوشیمیایی برخی ژنوتیپ‌های شبه پرتقال در شمال کشور  
   
نویسنده محمدی صالح ,خزاعی حمیدرضا ,نظامی احمد ,تاجور یحیی
منبع علوم باغباني - 1396 - دوره : 31 - شماره : 4 - صفحه:739 -750
چکیده    پرتقال از محصولات باغی حساس به تنش دمای پایین بوده، لذا در این مطالعه میزان آسیب‌پذیری به تنش دمای پایین در شرایط محیطی کنترل شده نسبت به سطوح تیمار دمای (3، 0، 3 و 6 درجه سیلسیوس) در شش ژنوتیپ‌ بومی شبه پرتقال (شماره 61) رقم حساس (پرشین لایم) و رقم مقاوم (انشو) مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها بیانگر آن بود که تیمارهای دما، ژنوتیپ و اثر متقابل این دو در صفت‌های پراکسیداسیون لیپید، پرولین، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، نشت یونی، آبگزیدگی، کلروفیل a و کلروفیل کل معنی‌دار بوده است. این در حالی است که کربوهیدرات‌ محلول تنها تحت تاثیر عامل ساده ژنوتیپ معنی‌دار شد. بر صفات رنگدانه‌های کلروفیل b و کارتنوئید نیز هیچ یک از تیمارهای اعمال شده تاثیر معنی‌دار نداشت. بیشترین مقدار آب‌گزیدگی (99.33 درصد)، نشت یونی (91.63 درصد) و واکنش پراکسیداسیون لیپید (با میانگین 3.33 میکروگرم درگرم وزن ‌تر برگ) در شاهد حساس پرشین لایم در دمای 6 درجه سیلسیوس ثبت گردید. در مقابل، بیشترین مقدار پرولین (32.01 میلی‌گرم در گرم وزن‌تر برگ) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (73.36%) نیز در شاهد متحمل انشو در دمای 3 درجه سلسیوس ثبت گردید. در بین ژنوتیپ‌های بومی شبه پرتقال مورد بررسی در این پژوهش تحت شرایط تنش دمای پایین نیز واکنش‌های متفاوتی مشاهد شد. بر این اساس بعد از شاهد متحمل انشو، ژنوتیپ‌ بومی شبه پرتقال شماره یک در مقابل کاهش دما پایداری بهتر داشت. این در حالی بود که در بین ژنوتیپ‌های شبه پرتقال مورد مطالعه، در اغلب صفات تخریبی اندازه‌گیری شده، ژنوتیپ بومی شبه پرتقال شماره 6 در جایگاه آماری مشابه و یا نزدیک به شاهد حساس پرشین‌لایم قرار داشت. قرار گرفتن سرشاخه ژنوتیپ ها در معرض تنش سرما افزایش مالون دی آلدهید را به دنبال داشت. در این شرایط به دلیل افزایش فعالیت های اکسیداتیو تجمع ترکیبات آنتی اکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و کاتالاز افزایش یافت.
کلیدواژه پراکسیداسیون لیپید، پرولین، رادیکال آزاد، ژنوتیپ مرکبات، کلروفیل
آدرس دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه فیزیولوژی گیاهان زراعی, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه فیزیولوژی گیاهان زراعی, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه فیزیولوژی گیاهان زراعی, ایران, سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری, موسسه تحقیقات علوم باغبانی, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved