تاثیر تیمار سایتوکینین روی برخی از صفات ریخت‌شناختی و فیتوشیمیایی پیوندک بهاره ̓تاراکو̒ روی پایه ̓سیتروملو̒

رقم ̓تاراکو̒ یکی از محبوب‌ترین ارقام پرتقال خونی به‌شمار می‌آید که ازدیاد آن از طریق پیوند روی پایه پررشد ̓سیتروملو̒ صورت می‌گیرد، ولی در پیوند بهاره دچار رکود می‌شود. با توجه به نقش سایتوکینین‌‌ها در بیدار شدن و رشدونمو جوانه‌‌ها، پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر زمان (13، 15 و 17 روز پس از پیوند) و غلظت ترکیبات سایتوکینینی (5000 میلی‌گرم در لیتر بنزیل آدنین، 1000 میلی‌گرم در لیتر کینتین و 50 میلی‌گرم در لیتر تی‌دیازورون) بر رفع رکود و برخی صفات پیوندک بهاره ̓تاراکو̒ روی پایه پررشد سیتروملو̒ در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. نتایج نشان داد که زمان و نوع هورمون اثر معنی‌داری روی رفع رکود و رشد پیوندک بهاره  ̓تاراکو̒  دارند، به‌طوری‌که اعمال تیمار هورمونی تی دیازورون 13 روز پس از پیوندزنی منجر به رفع رکود در بیش از 90 درصد پیوندک‌‌ها گردید. همچنین مشخص شد که تیمارهای تی‌دیازورون و بنزیل آدنین نتیجه بهتری در مقایسه با تیمار کینتین روی بیدار شدن جوانه و رشد اولیه پیوندک بهاره ̓تاراکو̒ داشتند. تیمار 50 میلی‌گرم در لیتر تی‌دیازورون، بیشترین تعداد جوانه‌ شکفته شده (91.67)، سطح برگ (118.04 سانتی‌متر مربع) و تعداد برگ (16.50) را به‌ویژه در زمان اعمال 13 روز پس از پیوندزنی دارا بود. به‌طورکلی، با توجه به نتایج به‌دست آمده، استفاده از 50 میلی‌گرم در لیتر تی‌دیازورون در 13 روز پس از پیوندزنی را می‌توان به‌عنوان یک راهکار عملی و موثر به‌منظور افزایش بیدار شدن جوانه و رشدونمو پیوندک بهاره رقم ̓تاراکو̒ روی پایه ̓سیتروملو̒ برای تولیدکنندگان نهال این رقم توصیه نمود.

effect of cytokine treatment on spring scion stimulation of taracco scion on citromelo rootstock

introductionbud dormancy is one of the important issues in planting and cultivation of fruit trees that needs to be addressed in many trees such as orange (citrus sinensis). bud dormancy involves cessation of horizontal and vertical growth, lack of budbreak, and reduction in plant activity during cold weather. one of the commercial orange cultivars is tarocco blood orange which compared to older blood cultivars, is larger in size and with lower alternate bearing has higher marketability. the nursery trees of this cultivar are grafted on sour orange, citrange, and vigorous rootstock of citrumelo (a hybrid between trifoliate orange and grapefruit) (talon et al., 2020). one of the major problems of nurserymen in spring grafting of tarocco cultivar on vigorous citrumelo rootstock is the failure of about 50 percent of buds to break compared to other cultivars on the same rootstock and other similar rootstocks. this unwanted dormancy leads to a one-year delay in the nursery tree production process and unnecessary occupation of nursery space. given the commercial importance of blood orange and the adverse effects of bud dormancy on yield and fruit lifetime, solutions are used to control and overcome this problem. one of the effective solutions is the application of cytokinins which can stimulate the growth of graft buds (yadav & saini, 2018).materials and methodsthis research was conducted in a citrus nursery at the university of agricultural sciences and natural resources of sari, in late may 2022. citrumelo seedlings were grown in 5.3 liter pots containing a loamy-silt soil mix in the nursery location. tarocco cultivar buds were prepared from a seven-year-old mother orchard and t-budding was performed in june (during rootstock bark slipping). all hormone treatments were applied after graft union and before bending the branch using a soft brush on the graft buds. the applied treatments included hormone treatment (control, 5000 mg.l-1 benzyladenine, 1000 mg.l-1 kinetin, and 50 mg.l-1 thidiazuron) and treatment time (13, 15, and 17 days after grafting). after two months, some traits related to budbreak and growth of the grafted buds were evaluated.