بررسی اثر غلظت‌های مختلف محیط‌کشت موراشیک و اسکوگ (ms) و ساکارز در تولید ریزغده سیب‌زمینی (solanum tuberosum l.) در شرایط درون شیشه‌ای

هدف از این پژوهش، بررسی افزایش سرعت ریزغده زایی و بهبود صفات ریزغده زایی، تعیین بهترین غلظت ساکارز (80 و 160 گرم در لیتر)، نمک های عناصر پرمصرف (2 mac, mac, ½ mac) و کم مصرف (2mic, mic, ½ mic) و غلظت های مختلف محیط کشت ms برای بهبود سرعت و کمیت ریزغده زایی در سیب زمینی (solanum tuberosum l.) رقم ̓آگریا̒ اجرا شد. از جوانه های جانبی حاصل از شاخساره های درون شیشه ای به عنوان ریزنمونه استفاده شد و تحت شرایط استریل روی محیط های کشت مختلف به منظور ریزغده زایی کشت شدند و کشت ها در تاریکی مداوم و دمای 2±18 درجه سانتی گراد در اتاق رشد نگهداری شدند. در طی یک ماه سرعت آغازش ریزغده و پس از گذشت دو ماه صفات ریزغده زایی اندازه گیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر غلظت عناصر کم مصرف و اثرات متقابل عناصر کم مصرف با غلظت های مختلف ساکارز و عناصر پرمصرف فقط در مورد دو صفت درصد و سرعت آغازش ریزغده معنی دار بوده، درحالی که تمامی صفات ریزغده زایی از اثر متقابل عناصر کم مصرف × پرمصرف به طور معنی داری متاثر شدند. در تمامی محیط های کشت دارای 80 گرم در لیتر ساکارز، درصد آغازش ریزغده ها 100 درصد و سرعت آغازش نیز حداکثر بود. بااین‌حال، بالاترین درصد تشکیل ریزغده، وزن، طول، قطر و تعداد جوانه روی ریزغده، در محیط کشت 2mac دارای 160 گرم در لیتر ساکارز به دست آمد. نتایج نشان داد که ریزغده هایی که وزن و اندازه بیشتری داشتند، از درصد رکود بیشتری برخوردار بودند و جوانه های روی ریزغده ها طی مراحل ریزغده زایی، قادر به جوانه زنی و تولید ریزغده نبودند. در همه محیط های کشت استفاده شده همراه با 80 گرم در لیتر ساکارز، درصد آغازش ریزغده ها 100 درصد و سرعت آغازش غده بیشتر بود، ولی زمانی که از دوبرابر غلظت عناصر پرمصرف و 160 گرم در لیتر ساکارز استفاده شد، درصد آغازش و سرعت آغازش ریزغده کاهش یافت. در این تحقیق مشخص شد که ریزغده های تولیدی با وزن و اندازه بیشتر، از درصد رکود بیشتری برخوردار بودند و طی مراحل ریزغده زایی، جوانه های روی ریزغده ها قادر به جوانه زنی و تولید ریزغده نبودند.

investigating the effect of different concentrations of murashige and skoog (ms) medium and sucrose on the production of potato (solanum tuberosum l.) microtubers in vitro

introductionconsidering the sensitivity of potatoes (solanum tuberosum l.) to viruses, the production of virus-free plants through in vitro cultivation and their propagation leads to a reduction in costs and an increase in yield. one of the effective methods of reducing plant diseases and producing disease-free microtubers is the use of in-vitro production methods. considering the role and importance of macro elements and micro elements in the growth of microtubers, it is possible to change the composition of ms culture medium by changing the concentration of salts of macro elements and micro elements without disturbing the balance of elements. this experiment aims to investigate the effect of different concentrations of macro elements (2 mac, mac, ½ mac) and micro elements (2 mic, mic, ½ mic) of ms culture medium in combination with two concentrations of sucrose (80 and 160 g.l-1) was performed on in vitro micronodulation of agria potato.materials and methodsthis experiment aimed to investigate the effects of different concentrations of macroelements (2 mac, mac, ½ mac) and microelements (2 mic, mic, ½ mic) in the ms culture medium, combined with two sucrose concentrations (80 and 160 g.l-1), on in vitro microtuberization of agria potato. the study was conducted as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications in the plant tissue culture laboratory of the department of horticultural sciences at the faculty of agriculture, university of tabriz. lateral buds obtained from in-vitro shoots were used as explants and were cultured under sterile conditions on different culture mediums for the purpose of microtuberation, and the cultures were kept in continuous darkness and at a temperature of 18±2°c were kept in the growth room. during one month, microtuber initiation rate and after two months, microtuber formation characteristics were measured.