بررسی مقایسه‌ای «تجرید» در اندیشه مولانا و جیدو کریشنامورتی

تجرید به معنای ترک کلیه‌ تعلقات مادی و معنوی برای رسیدن به حقّ و حقیقت، به عنوان یکی از مهمترین عوامل تشکیل‌دهنده‌ تصوف، از مباحث اصلی و مورد توجه عرفاست که در متون عرفانی از آن سخن به میان آمده است. این جستار به روش توصیفی تحلیلی به مقایسه دیدگاه‌های مولانا جلال‌الدین محمد بلخی و جیدو کریشنامورتی در خصوص تجرید پرداخته است. هدف پژوهش، یافتن همسانی‌ها وناهمسانی‌ها در نظام فکری و اندیشگانی این دو عارف بزرگ مشرق زمین است. نتایج پژوهش نشان از آن دارد که این دو عارف در مسائل بسیاری همچون: اعتقاد همزمان به تجرید مادی و معنوی، تجرید از کشور یا سرزمین، تجرید از عقل، دانش و دانستگی، تجرید از خود یا نفس، تجرید و عشق، تجرید و خودشناسی و... با هم اشتراک اندیشگانی و در مسائلی همچون: تجرید از مرشد و معلم و تجرید از دین و ایدئولوژی با یکدیگر اختلاف و ناهمسانی دارند، اما به طور کلی نقاط اشتراک این دو بیش از نقاط افتراق است و این امر یکسان‌بودن آبشخور معرفتی و مشارب تجربی این دو عارف که همان عرفان حقیقی یا حقیقت عرفان است را نشان می‌دهد.

rumi and jiddu krishnamurti on abstraction: a comparative study

abstraction involves relinquishing all material and spiritual attachments to uncover the ultimate truth. it is a fundamental aspect of sufism and a central theme in mysticism, as highlighted in various mystical texts. this essay undertakes a descriptive and analytical comparison of the perspectives on abstraction by jalāl-al din rumi and jiddu krishnamurti. the research aims to identify similarities and differences in the intellectual frameworks of these two prominent eastern mystics. the findings reveal that rumi and krishnamurti share commonalities in various aspects such as simultaneous recognition of material and spiritual abstraction, disassociation from nationality or territorial constraints, transcendence beyond reason and knowledge, self-negation, abstraction intertwined with love, and abstraction leading to self-discovery. however, distinctions emerge in their approaches towards reliance on mentors and teachers, as well as their relationship with established religions and ideologies. overall, the shared beliefs between these two mystics outweigh their points of divergence, underscoring the similarity in their epistemological and experiential foundations. this mutual ground reflects the essence of true mysticism.