تطبیق گُردیه در شاهنامه با آتنا در ایلیاد

الهه‌گان کلان‎کردار هندو اروپایی همچون آتنا، ضمن آنکه خود، برخی از ویژگی‌ها را از فرهنگ اجتماعی اقوام زنان کهن همچون سکاها برگرفته و در خود ادغام کرده‌اند؛ رفته‎رفته در بستر زمان بر اثر علل یا عواملی، پاره‎ای از صفاتشان را به شخصیّت‎های حماسه‌های ملل هندو اروپایی بخشیده‎اند و آن خصوصیّات در میان شخصیت های حماسی تقسیم شده است. بر همین اساس، بررسی در پیرامون شخصیّت خدابانوی کبیری مانند آتنا و مقایسۀ آن با گُردیۀ زن حماسی ایران، نشان می‎دهد که گُردیه تحت‌تاثیر تحوّل طبیعی اسطوره و نیز تعاملات فرهنگی دو ملّت ایران و یونان، بعضی از خصوصیّات کلی و جامعِ آتنا را از او برگرفته باشد. هدف از پژوهش حاضر آن است که وجوه تشابه و همچنین تفاوت‌های گردیه، شخصیّت تاریخیِ شاهنامۀ فردوسی و آتنا الهۀ اساطیر یونان را به روش توصیفی تطبیقی مورد واکاوی قرار گیرد. این دو قهرمانِ زن در ویژگی‎هایی همچون زیبایی، والاتباری، حکمت، کُنش‌گری، جنگاوری و مهارت در به‎کار بردن رزم افزارها، مشترک هستند. عمده‌ترین وجه تفاوت این دو، آن است که آتنا سرشت ایزدینه دارد و گردیه از این ویژگی برخوردار نیست. یافتۀ پژوهش این انگاره را سامان می‌دهد که گُردیه، خود، قطعة شکسته و پراکنده ای از آتنا در اساطیر یونان است؛ زیرا جنبه‌هایی از وجوه شخصیّت او در کالبد گردیه، آشکارا قابل بازشناسی است.

gordiya of shāhnāmeh and athena of iliad: an exploratory comparison

the primary indo-european goddesses, including athena, have adopted certain traits from the societal culture of ancient women tribes, such as the scythians. over time, due to various reasons or factors, these characteristics have been integrated into the characters of the epics of indo-european nations. by examining the persona of athena and comparing it with gordiya, an epic woman from iran, it becomes evident that gordiya has inherited some of athena's attributes under the influence of mythological transformation and cultural interactions between iran and greece. the objective of the present study is to analyze the similarities and differences between gordiya, a historical figure in the shāhnāmeh, and athena, the greek mythological deity, through a descriptive-comparative approach. these two female icons share qualities such as beauty, nobility, wisdom, activity, combat skills, and proficiency in weapon usage. the main distinction between them lies in the fact that athena possesses divine attributes, which gordiya lacks. the research findings reveal that key aspects of athena's personality can be discerned in gordiya's character.