بررسی معنایی واژگان «اف» و «تنهر» و دلالت‌های تفسیری آن در رفتار با والدین با محوریت آیات 23 و 24 سوره‌ اسراء

جایگاه والدین و تکریم آنان از جمله ارزش‌های مهم جامعة قرآنی است که خدای تعالی در هفت آیه بدان تصریح نموده است. دوران کهولت و سالخوردگی والدین از جمله دوران‌هایی است که از توجه و اهتمام به آن در قرآن فروگذاری نشده است. در آیات 23 و 24 سورة اسراء، کیفیت تکریم در سالخوردگی پدر و مادر در گزاره‌هایی آمرانه و ناهیانه تبیین شده است. در این آیات بر عنایت و توجه ویژة فرزندان به والدین تاکید و در ادامه به پنج هنجار رفتاری دربارة با هم بودن در این مقطع زمانی توصیه شده است. احتراز از قول «اُف» و نهی از «نهر» والدین از جملة آن فرامین است. مفسران «اُف» را کوچک‌ترین کلام ناظر به ناراحتی، و «نهر» را سخن متضمن خشم و نفرت دانسته‌اند. این پژوهش با رویکرد لغوی و شیوة تفسیر قرآن به قرآن، اثبات می‌کند که فضای آیه در پی آن است که اساس و کیفیت حضور والدین در کنار فرزندان در دوران سالخوردگی را تبیین کند. قرآن برای این حضور و ماندن، از واژة «اُف» که نه به‌ معنای کمترین قول خشن، بلکه قول غلیظ متضمن راندن و دور نمودن است، استفاده کرده. «نهر» نیز افزون بر اشتمال در گفتار، در حوزة رفتاری به‌ معنای سخن خشن یا کاری است که سبب راندن آنها از نزد خود شود و این حضور را چرکین کند. این تفسیر، ارتباط وثیق‌تری بین پنج توصیة ذکرشده را روشن می‌سازد و نحوة گفتار و رفتار با والدین را در سنین پیری به‌خوبی تشریح می‌کند.

a critical analysis of the views of translators and interpreters on the translation of the verse “ so go to pharaoh ...”

the most important ontological topic in the field of moral values is the issue of the origin of moral values. the origin of moral values in the ethical theories possesses certain characteristics and indicators that distinguish each theory from competing ones. thus, considering this issue is very crucial. drawing on a descriptive-analytical method, this research seeks to infer the characteristics of the origin of moral values from the qur’anic verses and show implicitly the influence of each of these characteristics in forming a distinct moral theory derived from the qur’an and its relation to other theories. the research findings indicate that the origin of moral values from the qur’anic perspective is an objective reality, not a subjective one; it is spiritual, not material; it is rational, not irrational; it is motivating and inspiring, not indifferent; it is internal, not external; and it is unique, not multiple. accordingly, it can be claimed that the qur’anic moral theory can be considered a specific type of moral virtue ethics that focuses on reality, spirituality, rationality, and unity. it provides the moral doer with the motivation to act and creates the means for the evolution of the man’s existential essence.