le destin des femmes poètes : entre modernisme intellectuel et archaïsme littéraire

Pourquoi les histoires littéraires nationales adoptent-elles toutes une attitude identique face aux femmes auteurs en leur accordant une place minime ? pour proposer des éléments de réponses, nous avons choisi deux femmes poètes issues de deux cultures complètement différentes, française et iranienne : constance de salm (1767-1845) et âlamtâj (jâleh) qâem-maqâmi (1883-1947). l’étude thématique et esthétique de leurs poèmes écrits et publiés dans deux sociétés en transition vers la modernité politique, montre que malgré les différences culturelle et temporelle, ces écrivaines avancent les mêmes revendications contre l’ordre patriarcal, lequel, à l’aube de la démocratie, peine à accepter les femmes en dehors de la sphère privée, dans des rôles autres que ceux d’épouse et de mère, les excluant ainsi de l’histoire. par ailleurs, il semble que la sociabilisation des femmes au sein des idéologies genrées les pousse à des choix esthétiques qui, les cantonnant dans l’archaïsme littéraire, les écartent de la modernité esthétique et de surcroît, de l’histoire littéraire.

سرنوشت شاعران زن در بند نوگرایی فکری و کهنه‌گرایی ادبی

تاریخ ادبیات ملی کشورهای مختلف، با حذف بیشتر زنان نویسنده از پیکرۀ خود، رفتار مشابهی در قبال ایشان پیش گرفته‌است. این مقاله در صدد است تا با مقایسۀ شیوۀ شاعری عالمتاج قایم‌مقامی و کنستانس دو سَلم، دو شاعر ایرانی و فرانسوی در بحبوحۀ دو انقلاب سیاسی، مشروطه در ایران و انقلاب 1789 در فرانسه، به چرایی این وضعیت بپردازد. مطالعۀ موضوعی و زیباشناختی آثار این دو شاعر نشان میدهد که علی رغم تفاوتهای فرهنگی و فاصلۀ زمانی و با توجه به زندگی در دو جامعۀ در حال گذار به مدرنیسم سیاسی، هر دو علیه سلطۀ مردانه سروده‌اند و مطالبات مدنی مشابه و پیشرویی داشته‌اند. با این حال روند اجتماعی شدن ایشان در بطن جوامعی با پیش‌فرضهای جنسی و جنسیتی، هر دو را در قلمرو ادبیات مجبور به انتخابهایی کرده که کهن‌گرایانه و خلاف جریان پیشروی ادبی قضاوت شده‌اند و در نتیجه جایگاه معتبری در تاریخ ادبیات به دست نیاورده‌اند.