تمرینات ورزشی و سلامت قلبی-عروقی در زنان یائسه مبتلا به سرطان پستان: دیدگاه فیزیولوژیکی، شواهد بالینی و چالش‌های کاربردی

زمینه و هدف: سرطان پستان در زنان یائسه با افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی، به‌ویژه در پی درمان‌های تهاجمی، همراه است. تمرینات ورزشی به‌عنوان مداخله‌ای غیردارویی، نقش مهمی در کاهش این عوارض دارند. این مطالعه با هدف مرور نظام‌مند و تحلیلی شواهد مرتبط با تاثیر انواع تمرینات (هوازی، مقاومتی و ترکیبی) بر سلامت قلبی-عروقی، سازوکارهای فیزیولوژیک، پیامدهای بالینی و چالش‌های اجرایی انجام شده است.روش بررسی: این مطالعه یک مرور تحلیلی است که بر پایه جستجویی جامع و نظام‌مند در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی pubmed، scopus، web of science، embase و google scholar و همچنین پایگاه‌های فارسی sid وmagiran  انجام گرفت. تمرکز جستجو بر مطالعات انسانی، پژوهش‌های بالینی و کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده بود. فرآیند غربالگری، انتخاب مطالعات و تحلیل داده‌ها در طی بازه زمانی مهر تا دی 1403 انجام شد.یافته‌ها: تمرینات ورزشی ساختاریافته از طریق کاهش التهاب سیستمیک، بهبود ترکیب بدنی، کاهش فشارخون، افزایش توان هوازی و ارتقاء عملکرد بطن چپ، اثرات قابل‌توجهی بر شاخص‌های قلبی–عروقی زنان یائسه مبتلا به سرطان پستان دارند. تمرینات ترکیبی اثربخشی بیشتری نسبت به تمرینات منفرد نشان دادند. با این‌حال، محدودیت‌هایی همچون کمبود منابع انسانی متخصص، نبود برنامه‌های فردمحور و چالش‌های مالی، مانع اجرای وسیع این مداخلات در سیستم‌های درمانی شده‌اند.نتیجه‌گیری: شواهد قوی بر نقش مثبت تمرینات ورزشی در بهبود سلامت قلبی–عروقی زنان یائسه مبتلا به سرطان پستان دلالت دارند. طراحی برنامه‌های تمرینی شخصی‌سازی‌شده، بین‌رشته‌ای و مبتنی بر شواهد، همراه با رفع موانع ساختاری و سیاستی، می‌تواند سهم مهمی در مراقبت جامع از این بیماران ایفا کند.

exercise training and cardiovascular health in postmenopausal women with breast cancer: physiological perspectives, clinical evidence, and practical challenges

background: as survival rates among breast cancer patients improve, cardiovascular disease (cvd) has emerged as a leading cause of long-term morbidity and mortality in postmenopausal survivors. this epidemiological transition from oncologic risk to cardiometabolic vulnerability reveals a critical yet underexplored dimension of survivorship care. structured exercise training represents a promising intervention, and this narrative review-grounded in a systematic literature search investigates the effects of aerobic, resistance, and combined training modalities on cardiovascular health in postmenopausal women with breast cancer. the review synthesizes evidence across physiological mechanisms, clinical outcomes, and implementation challenges to provide a comprehensive perspective on exercise oncology in this underserved population.methods: a systematic search of reputable international databases including pubmed, scopus, web of science, embase, and google scholar as well as persian databases sid and magiran was conducted to identify relevant human studies, clinical trials, and randomized controlled trials published between january 2000 and april 2025. screening, selection, and synthesis of the studies were performed in iran between october 2024 and january 2025.results: accumulating evidence supports that structured exercise especially combined aerobic and resistance training exerts substantial cardioprotective effects through multiple mechanisms, including reductions in systemic inflammation, improvements in body composition, regulation of blood pressure, enhancement of cardiorespiratory fitness, and improved left ventricular function. combined interventions consistently outperformed single-modality programs, underscoring the importance of integrative approaches in oncologic rehabilitation. despite this promise, persistent barriers such as limited access to trained personnel, lack of individualized protocols, and weak institutional support impede translation into routine practice. notably, few existing reviews have bridged mechanistic, clinical, and operational domains in this population, highlighting a significant gap in the literature.conclusion: exercise training is not merely an adjunct to care it is a clinically potent, physiologically grounded, and policy-relevant strategy for mitigating cardiovascular risk in postmenopausal breast cancer survivors. given the increasing burden of cvd in this group, integrating personalized, evidence-based exercise into oncologic care pathways is both urgent and essential for advancing survivorship standards and informing future clinical guidelines.